veral waar ik solliciteerde, hoorde ik hetzelfde: we kiezen alleen nog voor studenten en flexi-jobbers.’ Christel werkte 33 jaar in de IT-sector. Na een ontslag koos ze tijdelijk voor de horeca. ‘Het contact met mensen en het actieve werk beviel me helemaal.’ Ze zocht daarna een vaste baan in de sector. Dat bleek bijna onmogelijk. In een groot hotel waar ze even als flexi-jobber werkte, overliep Christel eens de personeelslijst. ‘Ik telde honderd mensen, van wie misschien amper twintig vast in dienst. Al de rest waren flexi-jobbers en jobstudenten.’
Na lang zoeken heeft Christel inmiddels toch een vast contract van twintig uur per week. ‘Vrienden en familie zeggen dat ik er weer gelukkig uitzie.’ Ze heeft geluk gehad, zegt ze.
Als werkzoekende kon Christel niet langer als flexi-medewerker aan de slag. Alleen wie minstens vier vijfde werkt of gepensioneerd is, komt namelijk in aanmerking. ‘Dan wordt het heel moeilijk om in de horeca vast werk te vinden’, verzucht Christel. Na lang zoeken heeft ze inmiddels toch een vast contract van twintig uur per week. ‘Vrienden en familie zeggen dat ik er weer gelukkig uitzie.’ Ze heeft geluk gehad, zegt ze.
Alleen wie al werkt
Flexi-jobs werden in 2015 ingevoerd in de horeca om drukke momenten op te vangen. Flexi-jobbers betalen geen belastingen en geen persoonlijke sociale bijdragen. Tenminste, tot een bepaald inkomen uit dat werk, in 2026 tot 18.440 euro. Volledig gepensioneerden mogen onbeperkt verdienen zonder belastingen of sociale bijdragen te betalen. De werkgever betaalt wel een bijzondere bijdrage.
‘Zijn flexi-jobbers ziek, dan moeten werkgevers hen niet betalen. Hebben ze hen niet nodig, dan kunnen ze makkelijk de shift afzeggen. Bij vaste mensen kan dat niet. En het is goedkoper.’
Christel
In 2025 hadden volgens de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) ongeveer 262.000 mensen een flexi-job. Dat is veertien procent meer dan een jaar eerder. Het totaal aantal gewerkte uren in flexi-jobs verdrievoudigde in vier jaar tijd. Waarom werkgevers houden van flexi-jobs, zag Christel van dichtbij. ‘Zijn flexi-jobbers ziek, dan moeten ze hen niet betalen. Hebben ze hen niet nodig, dan kunnen ze makkelijk de shift afzeggen. Bij vaste mensen kan dat niet. En het is goedkoper.’
Alle sectoren
Sinds 1 juli breidde de regering het systeem uit naar bijna alle sectoren. De Raad van State had daar in maart al ernstige bedenkingen bij. Een fiscaal voordeel kan te verantwoorden zijn in sectoren met grote druktepieken, maar die rechtvaardiging valt weg voor de hele arbeidsmarkt, beargumenteert de Raad.
In de voedingshandel verdwenen sinds de komst van flexi-jobs 3,4 miljoen uren gewone arbeid, terwijl er drie miljoen flexi-uren bijkwamen.
Het Rekenhof en het Federaal Planbureau onderzochten of flexi-jobs in de horeca gewone banen verdringen. Dat gebeurt vooral bij nieuwe aanwervingen, is het oordeel. In de voedingshandel verdwenen sinds de komst van flexi-jobs 3,4 miljoen uren gewone arbeid, terwijl er drie miljoen flexi-uren bijkwamen, becijferde econoom Olivier Malay voor denktank Minerva.
‘Niet bedoeld om te vervangen’
Christel liet het er niet bij en mailde federaal minister van Werk David Clarinval (MR). ‘Als niemand iets zegt, verandert er nooit iets.’ In maart antwoordde de minister dat het systeem ‘niet dient om reguliere tewerkstelling te vervangen’. Het zou worden opgevolgd, ‘zodat indien nodig bijsturingen kunnen worden overwogen’. Drie maanden later volgde de wet die het naar bijna alle sectoren uitbreidde.
In een tweede brief, eind augustus, legt Clarinval uit dat de uitbreiding de werkzaamheidsgraad moet verhogen en personeelstekorten moet opvangen. Tegelijk vindt hij het ‘begrijpelijk dat sommigen zich daarom afvragen hoe zij moeten blijven concurreren wanneer bepaalde activiteiten onder een voordeliger fiscaal regime kunnen worden uitgevoerd’.
‘De minister erkent zwart op wit dat werkzoekenden moeten opboksen tegen een goedkoper regime, en toch breidt de regering het verder uit.’
ACV-voorzitter Ann Vermorgen
‘De minister erkent zwart op wit dat werkzoekenden moeten opboksen tegen een goedkoper regime, en toch breidt de regering het verder uit’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Wie werk zoekt, wordt door het beleid zelf uit de markt geprijsd.’
Een sluipende factuur
Ook de begroting blijft niet gespaard. Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) raamde in juli dat flexi-jobs de overheid vorig jaar een kleine 500 miljoen euro kostten aan gemiste belastingen en sociale bijdragen. Zelf wil hij daarom het systeem terugbrengen naar zijn oorsronkelijke doel: kortstondige drukte opvangen in een beperkt aantal sectoren.
Intussen blijft de rekening oplopen. Volgens fiscaal expert Erik Van Laecke kunnen de huidige regels rond flexwerk de overheid tegen 2029 meer dan een miljard euro kosten als er niets verandert. Voor sommige werknemers wordt het voordeliger om minder te werken in hun gewone baan en dat aan te vullen met een onbelaste flexi-job.
Een alleenstaande bediende met 4.000 euro bruto per maand die overschakelt naar vier vijfde en een dag flexi-werk aan 21 euro per uur, houdt jaarlijks ruim 3.100 euro netto meer over, tonen de berekeningen. Zijn twee werkgevers betalen samen ruim 3.600 euro minder. De overheid loopt zo 6.700 euro per jaar mis. Een gepensioneerde die zijn voltijdse job naast zijn pensioen omruilt voor flexi-werk, kost de overheid volgens Van Laecke zelfs bijna 28.000 euro per jaar.
‘Zonder bijsturing weten we nu al wat we zullen vinden: een nieuwe miljardenfactuur.’
Fiscaal expert Erik Van Laecke
Vandaag doet nog maar een minderheid dat. In de zomer van 2025 combineerde zeventien procent van de flexi-jobbers het met een deeltijdse job, aldus de RSZ. Van Laecke verwacht dat dat verandert zodra meer mensen de mogelijkheden leren kennen. Wat het de staat kost dat werkzoekenden langer zonder werk blijven, zit bovendien nog niet in zijn raming. ‘Zonder bijsturing weten we nu al wat we zullen vinden: een nieuwe miljardenfactuur.’
Nog meer flexibiliteit
Toch gaan er stemmen op om werk nog flexibeler te maken. De MR wil in haar relanceplan flexi-jobs ook openstellen voor zelfstandigen, de werkgeversbijdragen sterk verlagen en de arbeidsmarkt verder flexibiliseren. N-VA-fractieleider Axel Ronse wil het statuut van werknemers zelf flexibeler maken.
‘Telkens klinkt het dat de economie meer flexibiliteit nodig heeft’, zegt Vermorgen. ‘Maar kijk wie de rekening betaalt: werknemers met minder zekerheid en minder premies, werkzoekenden die niet binnenraken en een sociale zekerheid die inkomsten misloopt. Wie er beter van wordt, zijn werkgevers en hun aandeelhouders. Een regering die tien miljard zoekt, maakt de put alleen maar dieper.’
De wet voorziet pas in een evaluatie van de uitbreiding een jaar na de start, in de zomer van 2027 dus.
Hoe de regering ons flexibeler wil laten werken
Niet alleen flexi-jobs maken werk goedkoper en flexibeler. Sinds dit voorjaar mogen werknemers in alle sectoren 360 vrijwillige overuren per jaar presteren, zonder reden of inhaalrust. Voor 240 van die uren is er geen overloon, en worden geen belastingen of sociale bijdragen ingehouden. In de horeca gaat het om 450 uur, waarvan 360 zonder overloon.
In juli keurde de regering een voorontwerp goed om de arbeidstijd te ‘annualiseren’: de wekelijkse arbeidsduur moet dan alleen gemiddeld over een jaar klop-pen. Volgens het ACV kan een doorsnee werknemer in de logistiek zo 377 euro netto per jaar verliezen.
‘Je werkt ongezond langere dagen of weken zonder dat daar de minste compensatie tegenover staat’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Overloon dat niet meer betaald wordt, blijft bij de werkgever. Op loon dat er niet is, int de overheid ook geen bijdragen. En met honderden overuren zonder lasten moet een zaak minder snel iemand extra aanwerven. Dat ontzegt werkzoekenden jobkansen.’
