De regering zoekt tien miljard euro om de begroting op orde te krijgen, maar de gesprekken zitten muurvast. Vrijdag voerde het ACV al actie aan de hoofdkwartieren van de meerderheidspartijen. De vakbond vreest immers dat gewone mensen opnieuw de rekening betalen. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau gaf daarbij te kennen dat raken aan de index voor hem onbespreekbaar is.
Ook de index kwam in de discussie terecht. Enkele weken geleden opperde een van de regeringspartijen om een indexsprong alleen toe te passen op werkzoekenden. Hun uitkering zou dan bij de volgende indexering niet meestijgen met de prijzen. Bovendien is de index dit jaar al ingeperkt door de zogenoemde centenindex.
‘De stijgende energieprijzen dreigen opnieuw zwaar door te wegen op het budget van werknemers, uitkeringsgerechtigden en gezinnen’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘De automatische indexering blijft de beste bescherming tegen de stijgende levensduurte. Dat bleek al uit onderzoek van de KU Leuven na de energiecrisis van 2021-2022.’
‘De automatische indexering blijft de beste bescherming tegen de stijgende levensduurte. Dat bleek al uit onderzoek van de KU Leuven na de energiecrisis van 2021-2022.’
ACV-voorzitter Ann Vermorgen
Een nieuwe ingreep zou volgens de ACV-voorzitter hard aankomen. ‘Elke verdere aantasting van de index maakt werknemers en hun gezinnen rechtstreeks armer. Steeds meer gezinnen zullen hun energiefactuur dan niet meer kunnen betalen en gaan dus een koude winter tegemoet.’
Duurste vaste contracten in meer dan drie jaar
Die waarschuwing komt op een moment dat energie fors duurder wordt. De inflatie klom in september naar 4,69 procent. Vlaamse energiecontracten waren zelfs 11 procent duurder dan een maand eerder, berekende Testaankoop.
De consumentenorganisatie stelt vast dat de prijzen voor nieuwe, vaste energiecontracten in oktober het hoogste niveau in meer dan drie jaar bereiken. De consumentenorganisatie wijt dat vooral aan de oorlog en de aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten. Een nieuw vast elektriciteitscontract kost in Vlaanderen gemiddeld elf procent meer dan in september. Voor gas gaat het om acht procent.
Sociaal tarief en bijdrage van energiebedrijven
Voor gezinnen die hun energiefactuur nu al moeilijk kunnen betalen, vraagt het ACV extra steun. ‘Als de prijzen verder stijgen, moet het sociaal energietarief opnieuw worden uitgebreid, zoals tijdens eerdere energiecrises’, zegt Bart Vannetelbosch, nationaal secretaris bij het ACV. ‘Dat tarief steunt heel gericht en doeltreffend de meest kwetsbare gezinnen, die de stijging het hardst voelen.’
‘Bedrijven die door de huidige marktomstandigheden uitzonderlijk hoge winsten maken, moeten een eerlijke bijdrage leveren. Als gezinnen en werknemers steeds hogere facturen krijgen, kun je die overwinsten niet ongemoeid laten.
Bart Vannetelbosch, nationaal secretaris bij het ACV
Ook de energiebedrijven moeten volgens hem hun deel doen. ‘Bedrijven die door de huidige marktomstandigheden uitzonderlijk hoge winsten maken, moeten een eerlijke bijdrage leveren. Als gezinnen en werknemers steeds hogere facturen krijgen, kun je die overwinsten niet ongemoeid laten’, klinkt het.
Afhankelijk
Vannetelbosch kijkt ook verder dan deze winter. ‘De prijsschokken tonen opnieuw hoe afhankelijk België en Europa nog altijd zijn van fossiele brandstoffen. We moeten gezinnen en jobs op korte termijn beschermen, maar ook structureel uit die afhankelijkheid geraken. Daarvoor zijn investeringen in hernieuwbare energie, energiezuinige woningen, lokale energieproductie en betaalbaar openbaar vervoer broodnodig.’
Op dat laatste punt gaat het volgens het ACV de verkeerde kant op. De vakbond wijst op de tariefverhogingen bij De Lijn en de Waalse vervoersmaatschappij TEC. Volgens het ACV dwongen de Vlaamse en Waalse regering de vervoersmaatschappijen daartoe. ‘Dat verhoogt de druk op het gezinsbudget en ondergraaft de ambitie om meer mensen voor duurzame mobiliteit te laten kiezen’, zegt Vannetelbosch.
