Tijdens de begrotingsonderhandelingen keek de Vlaamse regering opnieuw naar het Groeipakket. Het was niet de eerste keer dat ze aan het kinderbijslagsysteem morrelde. Een doorlichting van de Vlaamse begrotingscijfers sinds 2019, toen het groeipakket naar de regionale niveaus verhuisde, toont dat Vlaanderen sindsdien bijna 800 miljoen euro bestemd voor kindergeld voor andere doeleinden gebruikte.
‘Het verschil tussen wat Vlaanderen ontvangt en effectief uitbetaalt, ligt alsmaar verder uit elkaar.’
Jolien De Norre van de ACV-studiedienst
Vlaanderen ontvangt sinds de regionalisering van de kinderbijslag jaarlijks een federale dotatie. ‘Die bedragen worden bepaald volgens een vaste formule op basis van het oorspronkelijke bedrag, de index, de economische groei en de demografische veranderingen’, legt Jolien De Norre van de ACV-studiedienst uit. ‘Sinds de overheveling bespaarde Vlaanderen al verschillende keren. De regering deed dat door indexsprongen en door toeslagen zoals de schoolbonus te schrappen. Het verschil tussen wat Vlaanderen ontvangt en effectief uitbetaalt, ligt alsmaar verder uit elkaar.’
Keuzes ten nadele van gezinnen
‘Wettelijk gezien mag de Vlaamse regering zelf beslissen wat er met de federale dotaties gebeurt. Maar de keuzes die de regering maakt, gaan ten koste van de gezinnen’, onderstreept nationaal secretaris voor het Vlaams ACV Stijn Gryp. Tijdens de Septemberverklaring kondigde Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) een nieuwe besparingsronde aan. Zo zal nog een grotere hap verdwijnen uit het budget voor gezinnen.
‘Wettelijk gezien mag de Vlaamse regering zelf beslissen wat er met de federale dotaties gebeurt. Maar de keuzes die de regering maakt, gaan ten koste van de gezinnen.’
Nationaal secretaris voor het Vlaams ACV Stijn Gryp
De regering besliste onder andere dat het startbedrag van ruim 1.300 euro per kind alleen nog voor het eerste kind wordt uitbetaald. Daarnaast verdwijnt de kinderopvangtoeslag voor zo’n 15.000 gezinnen die gebruikmaken van kinderopvang zonder inkomensafhankelijk tarief en eindigt de uitbetaling van het Groeipakket op het moment dat een jongere stopt met studeren.
Domino-effect
Daarenboven schroeft de regering de maximale leeftijd voor wie verder studeert terug van 25 naar 23 jaar. Volgens schattingen van de Gezinsbond zou dat zo’n 60.000 studenten treffen. Armoede-expert Wim Van Lancker van de KU Leuven wijst erop dat dit vooral gezinnen met een lager inkomen zwaar zal raken: het kindergeld betekent daar vaak het verschil tussen wel of niet kunnen studeren.
Stijn Gryp: ‘Een diploma behalen is door financiële drempels vandaag voor veel Vlamingen al geen evidentie. De nieuwe besparingsronde zal dat alleen nog verder versterken. Bovendien kan het verliezen van het Groeipakket een domino-effect veroorzaken, omdat een aantal financiële tegemoetkomingen voor arme gezinnen gekoppeld zijn aan het recht op kindergeld. Daardoor worden gezinnen onderaan de ladder meerdere keren geraakt.’
‘We weten niet welke uitzonderingen opgenomen zijn en het is niet geweten of gezinnen die zelf zullen moeten aanvragen. Hoe ga je al die gezinnen tijdig bereiken?’
Jolien De Norre van de ACV-studiedienst
De leeftijdsgrens zou in twee stappen verlagen. Vanaf januari 2027 stopt het Groeipakket in de maand waarin jongeren 24 worden, vanaf 2029 verlaagt die leeftijd verder naar 23. ‘Er zou een lijst van uitzonderingen komen, maar daar is tot vandaag geen duidelijkheid over’, stipt De Norre aan. ‘We weten niet welke uitzonderingen opgenomen zijn en het is niet geweten of gezinnen die zelf zullen moeten aanvragen. Hoe ga je al die gezinnen tijdig bereiken?’
Visie vroeg het kabinet van bevoegd minister Caroline Gennez (Vooruit) om een reactie en details over de verlaging van de maximale leeftijd, maar daarop kwam geen antwoord.
In verwachting? Vraag nog dit jaar het startbedrag aan
Vanaf volgend jaar wordt het startbedrag binnen het Groeipakket alleen nog uitbetaald aan het eerste kind van een gezin. Het startbedrag moeten ouders zelf aanvragen. Daarmee hoef je niet te wachten tot na de geboorte. Het kan al vanaf de zesde maand zwangerschap. Wie volgend jaar een bijkomend kind verwacht en voor het einde van dit jaar minstens in de zesde maand zwanger is, kan het startbedrag nog aanvragen via de website van de Vlaamse overheid.
