Voor jonge weduwen en weduwnaars blijft het ook met de nieuwe plannen moeilijk om werk en gezin te combineren. Mensen tussen de 50 en 66 jaar zullen dan weer ingrijpende veranderingen voelen.
De federale regering en minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) plannen ingrijpende veranderingen aan het overlevingspensioen. Vandaag krijgen mensen die hun huwelijkspartner verliezen en onder een bepaalde inkomensgrens zitten een uitkering. Wie ouder is dan vijftig jaar maakt nu nog aanspraak op de afgeleide pensioenrechten van de overleden huwelijkspartner.
Jongere weduwen en weduwnaars vallen nu al terug op de tijdelijke overgangsuitkering. De regering wil die regeling in de toekomst voor iedereen onder de wettelijke pensioenleeftijd invoeren. Dat betekent: zonder kinderen ten laste maximaal twee jaar een uitkering, en daarna niets meer tot je zelf gepensioneerd bent.
Discriminatie
Vijftigers en vroege zestigers die hun partner verliezen kunnen vandaag nog rekenen op een overlevingspensioen. Straks dreigen ze na twee tot vier jaar ook zonder steun te vallen, terwijl het op die leeftijd niet makkelijk is om nog werk te vinden. Leeftijd blijkt immers de grootste factor voor discriminatie op de arbeidsmarkt.
Jonge weduwen en weduwnaars zouden er evenmin op vooruitgaan met het nieuwe systeem. De extra bescherming voor wie jonge kinderen heeft, blijft beperkt tot vier jaar, drie voor kinderen ouder dan twaalf jaar. ‘Het is niet omdat kinderen ouder zijn dan twaalf dat de zorg plots verdwijnt’, merkt pensioenexpert Bart Smits van OKRA op. ‘Het blijft in veel gevallen heel lastig om genoeg te werken voor een voldoende hoog inkomen én tijd te hebben voor de kinderen. Wat wel voorligt: de tijdelijke uitreiking ook toekennen aan wie niet gehuwd is, maar wel wettelijk samenwoont.’
Vrouwen zwaarst getroffen
Vooral vrouwen zullen zwaar getroffen worden. Vaak hebben zij onvoldoende eigen middelen en rechten opgebouwd om de periode tot aan hun eigen pensioen financieel te overbruggen. Dat het overlevingspensioen van groot belang is voor vrouwen, blijkt ook uit onderzoek van het Federaal Planbureau. De pensioenkloof tussen mannen- en vrouwenpensioenen, bedraagt momenteel ongeveer 24 procent. Zonder de bescherming van het overlevingspensioen zou die kloof bijna verdubbelen tot 50 procent.
Juridisch is deze hervorming ook niet zonder risico’s. Dat tonen eerdere uitspraken van het Grondwettelijk Hof. Dat vernietigde al eens een verhoging van de leeftijdsgrens voor het overlevingspensioen naar 55 jaar, net omdat kwetsbare burgers er evenredig door benadeeld worden.
