De komende jaren bespaar de Vlaamse regering meer dan drie miljard euro. Onder andere het verminderen van het kindergeld en het optrekken van de registratierechten voor de aankoop van een eigen woning springen in het oog. Zo’n 13.000 gezinnen zullen ook fors meer moeten betalen voor kinderopvang.
‘De regering-Diependaele maakt wonen, opvoeden, leren en werken voor gewone mensen gevoelig duurder. Gewone mensen zijn duidelijk niet haar prioriteit,’ klinkt het bij Stijn Gryp, nationaal secretaris van het Vlaams ACV. ‘Werknemers, gezinnen en de meest kwetsbaren in de samenleving betalen opnieuw het gelag.’
‘Werknemers, gezinnen en de meest kwetsbaren in de samenleving betalen opnieuw het gelag.’
Stijn Gryp, nationaal secretaris Vlaams ACV
Vlaams minister-president Matthais Diependaele (N-VA) kondigde tijdens zijn septemberverklaring voorts aan dat verder bespaard wordt op de werking van de overheid en dat er opnieuw voor andere 500 miljoen aan subsidies geschrapt zouden worden. Waar dat geld exact gehaald moet worden, blijft de bevoegdheid van elke bevoegde minister zelf.
De plannen betekenen dat heel wat banen bij de Vlaamse overheid en in de non-profitsector in het gedrang komen. Zo wil de Vlaamse regering ambtenaren door artificiële intelligentie vervangen en kortwiekt ze subsidies voor heel wat instellingen. Neem de Zoo Antwerpen en Planckendael: die zouden miljoenen per jaar moeten inleveren. Maar de regering doekt ook de steun voor film en tv-producties in Vlaanderen op en snoeit in de erfgoedsector. Hoeveel banen dat exact zal kosten blijft nog onduidelijk.
‘Sociaal bloedbad’
Minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) besliste de dienstencheques duurder te maken en opnieuw voor 100 miljoen te besparen in arbeidsmarktuitgaven. Dat doet ze onder andere door te schrappen in de RSZ-kortingen voor de aanwerving van werkzoekenden zonder recente langdurige werkervaring. Ze hervormt het Vlaams opleidingsverlof en verstrengt de toegang ertoe. Demir schaft het Vlaamse sectorbeleid af en schrapt in bepaalde sectoren aanvullende premies voor landingsbanen. In totaal zal met die bijkomende besparingen tegen eind volgend jaar een derde van de middelen voor werk en competenties verdwenen zijn.
‘Op vlak van werk, werkgelegenheid en werkbaar werk wacht ons een groot sociaal bloedbad’, vreest Gryp. ‘De Vlaamse regering heeft voortdurend de mond vol van een warm en welvarend Vlaanderen, maar veel warmte valt er niet te bespeuren in haar kille besparingsbeleid. De regering zet tienduizenden banen op de helling en maakt het voor werknemers moeilijker en duurder om bij te leren.’
‘Voor werknemers wordt het moeilijker en duurder om bij te leren.’
Stijn Gryp, nationaal secretaris Vlaams ACV
‘Tegelijkertijd zien we dat familiebedrijven nog altijd tegen een nultarief geschonken worden’, merkt Gryp op. ‘Hoe leg je dat uit aan werkende mensen die elke maand de eindjes aan elkaar moeten knopen? Door de stijgende levensduurte en de hoge woonkosten staan ze vandaag al flink onder druk.’
Diependaele beweert dan wel dat hij niets bespaart op ‘alle zaken die voor groei zorgen’, maar verliest zo moedwillig werknemers uit het oog. Gryp: ‘Achter deze besparingsoperatie schuilt geen samenhangend project voor de Vlaamse arbeidsmarkt. Een begroting op orde is belangrijk. Maar begrotingsdiscipline zonder investeringen die mensen versterken, is geen toekomststrategie. Een regering mag zich pas op de borst kloppen wanneer ze niet alleen de cijfers sluit, maar ook mensen vooruithelpt.’
Zwartwerk weer in opmars
Een van de felst besproken maatregelen is het verhogen van de prijs van dienstencheques van 10 naar 12 euro. ‘Voor de huishoudhulpen is deze beslissing een ramp’, zegt nationaal secretaris van ACV Voeding en Diensten Kris Vanautgaerden. ‘Ze kan in de sector tot 23.000 banen kosten.’ De werkgeversfederatie vreest dat zo’n vijfde van de dienstenchequebedrijven de prijsverhoging niet zal overleven. Dat komt vooral omdat gezinnen met een huishoudhulp het aantal uren per maand zullen verminderen. Dat gebeurde immers bij de vorige hervorming van de dienstencheques.
Nadia Ameziane werkt als huishoudhulp sinds de invoering van de dienstencheques in 2004. ‘Bij elke prijsstijging zie je hetzelfde patroon. Klanten verminderen het aantal uren maar worden tegelijkertijd veeleisender. Ze verwachten dat wij op minder uren evenveel presteren. Heel wat collega’s geven aan dat ze zelfs geen tijd voor een pauze meer hebben. Het menselijke is weg, we moeten maar als robots blijven doorwerken. Klanten verwachten meer waar voor hun geld. Maar het is niet zo dat wij plots meer verdienen. Van die twee euro extra zien wij niets.’`
‘Heel wat huishoudhulpen geraken amper of niet aan het aantal uren dat op hun contract staat, doordat klanten afhaken of het aantal uren verminderen. Dat maakt zwartwerk weer aanlokkelijker, terwijl men dit systeem net bedacht om het tegen te gaan. Vaak zijn klanten vragende partij om buiten de officiële weg nog wat bij te klussen, maar dat kan toch ook niet de bedoeling zijn.’
