Ondanks de hype leken de gesprekken over The Odyssey vaker te gaan over het Imax-cinemaformaat of over sterrenkoppel ‘Tomdaya’ dan over de spiegel die de Griekse mythe ons voorhoudt. De mens is geen god, en staat niet boven de natuurwetten. Hybris of overmoed wordt bijna altijd gevolgd door Nemesis, de godin van de gerechtigde wraak.
We vergeten gemakkelijk dat de mens niet het alfa en omega van de wereld is. Dat is blijkbaar een blijvende vergetelheid waaraan meerdere religies ons trachten te herinneren. En meer en meer doet ook de aarde zelf dat.
We doen alsof wij zeeën en rivieren hebben uitgevonden om schepen vracht over te laten vervoeren.
We doen alsof wij zeeën en rivieren hebben uitgevonden om schepen vracht over te laten vervoeren, alsof we de aarde hebben uitgevonden om gewassen te telen, alsof het ons eigen idee was om af en toe water uit de hemel te laten vallen voor een goede oogst.
We zijn de natuur op zo’n manier gaan exploiteren en instrumentaliseren dat we vergeten dat we er deel van zijn en er verantwoordelijkheid voor dragen. De natuur werd door ons gereduceerd tot een middel dat ten dienste staat van onze economie en onze welvaart.
Leadership
Afgelopen weken stond LinkedIn vol literaire meesterwerken van mannen op middelbare leeftijd die getuigen van hun wandelingen in de bergen, waar ze tot inzicht zijn gekomen dat de natuur ons tot nederigheid dwingt, en waar ze bovendien tot baanbrekende leadership-inzichten zijn gekomen. Spijtig dat velen die nederigheid alweer verliezen wanneer ze de E40 oprijden.
Nederigheid is namelijk terecht ten opzichte van de natuur. Net zoals de straffen die Odysseus moest ondergaan, dwingt de natuur die nederigheid met geweld af met overstromingen, hittegolven, branden en andere natuurrampen. De stilte van klimaatoptimisten, klimaatrealisten en klimaatontkenners was oorverdovend. De klimaatrealiteit haalde hen in.
De stilte van klimaatoptimisten, klimaatrealisten en klimaatontkenners was oorverdovend.
Blijf maar geduldig wachten op de technologie die de klimaatopwarming kan keren, zonder dat het ons één euro kost. Dezelfde politici die zeggen dat warmtepompen, betere isolatie, groene energie en de groene transitie te kostelijk zijn voor de burger, kunnen niet luid en snel genoeg verkondigen dat het vooral een individuele verantwoordelijkheid is om zich aan te passen aan de hitte.
Klimaatadaptatie is hot en blijkbaar vindt men dat niet kostelijk.
Koop die airco! Graaf dat zwembad! Drink voldoende water! Verkoop het dakappartement en koop een huis met een schaduwrijke tuin!
Disproportioneel
Het flauwe maar vooral dure excuus om niets te doen – ‘wij zijn maar zo’n klein land’ – is even zwak als het huidige debiet van de Donau. De bevolking van België en Europa heeft disproportioneel veel bijgedragen aan de uitstoot van CO2 en doet dat vandaag nog steeds. Ja, er zijn andere landen die meer uitstoten, maar de grootste uitstoter ter wereld – China – is vandaag ook het land dat in een ijltempo vergroent.
Alleen de Verenigde Staten blijven de klimaatopwarming ontkennen, samen met Iran en nog enkele anderen. Maar je kunt moeilijk het licht en de hitte van de zon blijven ontkennen.
Europeanen betalen vandaag al een dure rekening voor de passiviteit van politici. We klagen er terecht over dat de grote vervuilers moeten worden aangepakt en moeten betalen, kibbelen al enkele decennia over hoe we dat gaan doen, en uiteindelijk zijn het de inwoners van Nepal, Sub-Saharaans Afrika en andere regio’s, die in hun hele leven waarschijnlijk minder uitstoten dan onze ongeboren kinderen, die de zwaarste rekening betalen.
Klimaatnederigheid lijkt dus zeer aangewezen. Niet te verwarren met de term klimaathysterie die vreemd genoeg door sommige mensen voor hetzelfde verschijnsel wordt gebezigd.
