Vrouw op een speedpedelec
© ID/ Wannes Nimmegeers

De leasefiets boomt. Steeds meer mensen kiezen ervoor om een deel van hun loon om te zetten in een tweewieler. Minder bekend zijn de vele valstrikken in de leasecontracten, met een golf aan klachten tot gevolg.  ‘De miserie begint bij een ernstige ziekte of een arbeidsongeval.’

Nils De Neubourg

De leasefiets heeft ondertussen zelfs het profpeloton veroverd. Toch als sponsor van Visma-­Lease a Bike, het team van Wout van Aert. Maar niet alleen in de koers gaat het de fietslease voor de wind. Volgens HR-dienstverlener Acerta huurt een recordaantal werknemers een fiets via het werk met de mogelijkheid om die op het eind van het contract over te kopen. ‘Dat leasebedrijven als sponsor opduiken in het profwielrennen bewijst dat er veel geld omgaat in de sector’, zegt Fabienne Vijverman van ACV Bouw – industrie & Energie (ACVBIE).

De laatste cijfers van Acerta tonen hoe in slechts een jaar het aantal leasefietsen weer met een kwart vermeerderde. KBC autolease – met ook fietslease in het aanbod – spreekt als pionier en marktleider in het laatste jaarverslag zelf over een ‘stevige aangroei van 57 procent’. Navraag bij de lease-afdeling van de bank leert dat ondertussen meer dan 31.000 mensen een fiets leaset via KBC.

Helft van de winst weg

Maar als expert bij de vormingsdienst van ACVBIE ziet Vijverman regelmatig hoe de zo aantrekkelijke leasefiets soms in een nachtmerrie verandert. ‘Niet de werknemers maar wel de leasemaatschappijen zijn de grote winnaars van de fietslease.’ Die mening zijn ook de verschillende fietsenwinkels die Visie sprak toegedaan. ‘We dragen ongeveer de helft van onze winst af aan die leasebedrijven, zonder dat die er veel voor doen’, klinkt het. Zelfs op reparaties en onderhoud achteraf vragen verschillende bedrijven hun deel van de winst op.

Ook in andere vakbondscentrales zien ze een opvallende stijging van het aantal vragen en klachten over de leasefietsen: extreem hoge afkoopsommen, wurgcontracten of zelfs gevallen waarbij werknemers niet van werk kunnen veranderen omdat ze het resterende bedrag van het contract onmogelijk in een keer kunnen betalen.

‘Dat gaat dan alleen nog maar over de gevaren met het leasecontract zelf’, zegt juridisch expert van het ACV Piet Van den Bergh. ‘Maar door een fietslease met het brutoloon te betalen, leidt dat vaak ook tot een kleinere eindejaarspremie, een lager loon bij overuren of een lagere uitkering bij ziekte of moederschapsrust.’

2.500 euro boete betaald, en geen fiets meer

© Emy Elleboog

‘In ons bedrijf werd 117 man heel plots op straat gezet.’ Boven op de klap van de onverwachte sluiting van plasticfoliefabriek Innovia Films in Merelbeke was het voor Kurt De Groote een tijd bang afwachten of hij aan zijn leasefiets ook nog een financiële kater ging overhouden door het ontslag. ‘Door mijn lager loon en hoge anciënniteit werd ik bijna enkele duizenden euro’s bruto ontslagvergoeding ontzegd.’ Gelukkig kon Kurt nog voor zijn ontslag het leasecontract stopzetten, waardoor hij wel de ontslagvergoeding kreeg waar hij recht op had.

‘Maar je blijft wel zitten met de kosten van dat leasecontract.’ Bij ontslag – zelfs al sluit het hele bedrijf – krijgt de werknemer soms de keuze tussen het overkopen van de leasefiets aan een oninteressante prijs of het betalen van een boete. ‘Maar in dat laatste geval blijf je achter met lege handen, ondanks de serieuze boete. Ik koos er uiteindelijk voor om mijn fiets over te kopen. Een collega die nog net voor het ontslag intekende op het leasecontract, kon de hoge afkoopsom voor zijn speedpedelec niet in een keer op tafel leggen. Hij kon niet anders dan 2.500 euro boete betalen en bleef met lege handen achter.’

1 op de 6 voortijdig gestopt

‘Het gaat goed, zolang het goed gaat’, vat Vijverman de situatie samen. ‘Maar de miserie begint bijvoorbeeld bij een ernstige ziekte of een arbeidsongeval. Voor sommigen is het zelfs niet mogelijk om zorgkrediet op te nemen voor een familielid met kanker omdat het brutoloon te hard zou dalen om het leasebedrag te blijven betalen.’ Marktleider KBC geeft aan dat met 16 procent een op de zes fietsleasecontracten voortijdig wordt stopgezet, met alle daaraan verbonden kosten.

Het grote probleem is het gebrek aan duidelijke regels, zeggen verschillende bronnen binnen het ACV. ‘De fietslease is sowieso een systeem waarbij je je eigen sociale rechten afbreekt, maar daarnaast ontbreken duidelijke spelregels voor de leasebedrijven. Voor hen is het momenteel het Wilde Westen’, zegt Vijverman. ‘Er zijn zeer uiteenlopende leasecontracten, vaak met onredelijke schadevergoedingen.'

Geen boete meer voor de leasefiets als je ziek wordt

Ronny Vincke (2e van links) en de ACV-militanten van Magnetrol in Zele © Stefaan Van Hul

‘We konden al langer een fiets leasen via het werk, maar onlangs hebben we samen met de personeelsdienst de voorwaarden grondig herbekeken. Zo blijft bijvoorbeeld het leasecontract doorlopen als je lange tijd ziek bent. Je moet dus geen verbrekingsboete betalen. Je betaalt trouwens voor die periode het leasebedrag pas terug als je weer aan het werk kan.’

 
Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

Hiervan ligt de werkende Vlaming écht wakker

iVOX legde op vraag van Visie 1.000 Vlamingen verschillende stellingen voor. Welke prioriteiten de Vlaming ziet op gebied van zorg en gezondheid was...
   05 juni 2024

België splitsen? Weg welvaart!

De komende verkiezingen kunnen allesbepalend zijn voor de toekomst van ons land. De Vlaams-nationalisten van N-VA en Vlaams Belang hebben hun zinnen...
   05 juni 2024

Beschermt België de koopkracht beter dan andere OESO-landen?

Tijdens de energiecrisis steeg de Belgische koopkracht met 2,9 procent, terwijl ze in de OESO-landen gemiddeld 3,8 procent afnam. België beschermde...
   05 juni 2024

Hoe de schuldindustrie stap voor stap ontmanteld werd

De laatste jaren was een schuldindustrie ontstaan die de kosten van een onbetaalde factuur snel deed oplopen. In drie wetten en een Koninklijk...
   03 juni 2024