Relatie onder druk
‘Familiaal geweld komt zelden uit het niets’, zegt Guy. ‘Het ontstaat meestal uit relationele problemen die al langer sluimeren. Mensen stappen in een relatie met de hoop op een gelukkig gezinsleven. Maar als problemen zich opstapelen en oplossingen uitblijven, groeit de frustratie. Hulp zoeken voelt dan vaak aan als toegeven dat je gefaald hebt.’
Verschillende gezichten van geweld
Partnergeweld kent meerdere vormen. Meike legt uit: ‘Situationeel geweld ontstaat bij oplopende stress en frustratie. Middelengebruik kan een versterkende factor zijn. Het herhaalt zich niet altijd en varieert in ernst. In zulke gevallen focussen we op relationele ondersteuning, zonder te vervallen in het klassieke dader-slachtofferverhaal. Beide partners dragen bij aan de spanningen en willen vaak ook beiden dat het stopt.’
Daarnaast is er intentioneel geweld, waarbij macht en controle centraal staan. ‘Daders gebruiken agressie, intimidatie of isolatie als middel’, zegt Meike. ‘Hier zijn politionele en justitiële maatregelen nodig. De hulpverlening richt zich dan op de veiligheid van slachtoffers.’
Guy benadrukt dat geweld meer is dan fysieke agressie: ‘Psychisch, emotioneel, seksueel, financieel geweld en stalking zijn even schadelijk. In conflicten gebruikt iedereen zijn sterkste wapen.’
Hulpverlening op maat
CAW Oost-Vlaanderen biedt een breed scala aan hulp. ‘Via de hulplijn 1712 kunnen mensen anoniem hun verhaal doen,’ vertelt Guy. ‘In ernstige gevallen is er opvang in een vluchthuis op een geheim adres. We bieden ook scheidingsbemiddeling en een veilige bezoekruimte voor ouders en kinderen.’
'Laten we niet polariseren in termen van dader en slachtoffer'
Guy Van der Vurst, CAW Oost-Vlaanderen
De meeste hulp is op basis van vrijwilligheid, wat betekent dat mensen zelf de stap moeten zetten. ‘De politie is vaak de eerste doorverwijzer’, zegt Meike. ‘Maar ook wie zich rechtstreeks aanmeldt bij CAW wordt snel geholpen.’
Preventie en bewustwording
Volgens Meike is preventie cruciaal: ‘Genuanceerde berichtgeving en sensibilisering helpen mensen om zich te herkennen in het probleem en de stap naar hulp te durven zetten. Professionals zoals huisartsen moeten ondersteund worden in het herkennen van signalen. Voor hen
worden e-learnings georganiseerd.’
Partnergeweld komt in alle lagen van de bevolking voor. ‘Zelfs in de beste families’, zegt Meike. ‘Daarom moet de hulpverlening laagdrempelig zijn. Wie betrokken is, moet zich aangesproken voelen. Kort op de bal spelen is essentieel.’
Impact op mannen en kinderen
Hoewel fysieke agressie tegen mannen minder voorkomt, zijn ook zij kwetsbaar. ‘Psychisch en emotioneel geweld treft ook hen, maar blijft onder de radar’, zegt Guy. ‘Kinderen zijn altijd emotioneel betrokken, zelfs als ze niet fysiek aanwezig zijn bij incidenten. Hun loyaliteit naar beide ouders maakt hen extra kwetsbaar. Daarom gaat onze aandacht bij de start van hulpverlening eerst naar hen.’
Samen werken aan weerbaarheid
Van familiaal geweld weet iedereen dat dit een complex probleem is. Het is een problematiek die, op iedereen die er mee geconfronteerd wordt, zwaar weegt. De hulpverleners besluiten met een oproep: ‘Laten we samen zoeken naar manieren die niet polariseren in termen van dader en slachtoffer, goed en slecht,… maar naar manieren die uitnodigend zijn om over familiaal geweld te praten. Als deze problemen minder in de taboesfeer zitten, wordt het gemakkelijker om passende hulp aan te spreken.’
Tekst Johan Vyverman
