Langdurig zieken hebben geen nood aan straf, wel aan aangepast werk en nabije opvolging. Deeltijds herbeginnen kan bijvoorbeeld een opstap zijn om opnieuw duurzaam aan de slag te gaan
‘Moeten we strenger toezien op de activering van langdurig zieken?’ was de vraag bij De Tafel van Gert (maandag 3 maart). Van de zeven gasten in de talkshow staken er vijf het bordje ‘ja’ op. Volgens filmregisseur Jan Verheyen deden een heleboel mensen thuis alsof ze ziek zijn.
Nochtans oordelen adviserend artsen van CM slechts bij 5,5 procent van de controles dat er een einde moet komen aan de arbeidsongeschiktheid, die de behandelend arts eerder voorschreef.
Momenteel zijn er in ons land ruim een half miljoen mensen langer dan een jaar arbeidsongeschikt. Het federale regeerakkoord noemt hun re-integratie op de arbeidsmarkt ‘een van de belangrijkste werven van de komende regering’.
Geleidelijk herbeginnen
Nieuwe cijfers van CM wijzen nu aan op welke manier dat succesvol en duurzaam kan gebeuren. Niet ‘strenger toezien’, maar wel werknemers van nabij opvolgen met de terug-naar-werkcoördinatoren en waar mogelijk deeltijds laten herbeginnen blijken de succesfactoren. Negen op de tien mensen die een ziekte-uitkering krijgen en deeltijds herbeginnen, zijn binnen de twee jaar volledig aan het werk. Voor zes op de tien is dat zelfs al binnen de zes maanden. ‘Geleidelijk weer aan het werk gaan loont’, zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. ‘Veel mensen willen niets liever dan opnieuw gaan werken.’
Toch staat niet elke werkgever open voor aangepast werk, door deeltijds werken mogelijk te maken. Eerder CM-onderzoek toonde dat ruim een vierde van de mensen die werkaanpassingen nodig hebben om na ziekte weer aan de slag te gaan, daar niet of nauwelijks op konden rekenen bij hun werkgever.
Voorkomen beter dan genezen
Niettemin waren nooit eerder zoveel mensen in arbeidsongeschiktheid opnieuw deeltijds aan het werk. In januari 2025 maar liefst 46.494 CM-leden, een stijging van 45 procent op vijf jaar tijd en ongeveer een vijfde van alle langdurig zieken bij CM. In dat geval betaalt de werkgever een loon uit voor de gewerkte dagen en past de ziekteverzekering de andere dagen bij.
‘We moeten zoveel mogelijk kijken naar wat iemand wél nog kan, in plaats van wat níét meer mogelijk is’, besluit Van Gorp. ‘Werk is een belangrijke stap naar herstel. Maar we mogen niet vergeten dat voor vier op de vijf re-integratie op de arbeidsmarkt geen optie is. Niet op dit moment, en misschien wel nooit meer. We moeten dus blijven inzetten op het voorkomen dat mensen uitvallen.’
