Ongeveer twee jaar geleden klopten patiënten van één bepaald ziekenhuis met hun factuur aan bij CM. Een specifieke lijn op de factuur bij riep vragen op: ‘duurzaamheidsbijdrage’. Het ziekenhuis had geïnvesteerd in klimaatmaatregelen, onder meer in zonnepanelen, en vond dat de patiënt daarvoor moest meebetalen.
Maar dat mag niet. Ziekenhuizen krijgen voor zulke investeringen steun van de overheid. Zelfs als het ziekenhuis van oordeel is dat die steun niet volstaat, mag het dergelijke kosten niet op de patiënt afwentelen.
Nadat CM vaststelde dat dat ene ziekenhuis zijn patiënten een duurzaamheidsbijdrage aanrekende, betwiste het ziekenfonds ze rechtstreeks bij het ziekenhuis. Dankzij de actie van CM stopte het ziekenhuis met het aanrekenen ervan. Patiënten die hun onterecht aangerekende ‘duurzaamheidsbijdrage’ al hadden betaald, kregen het terugbetaald. In totaal ging het om een behoorlijk hoge slotsom, klinkt het bij CM.
Soms gaat het om een gewone vergissing, zoals een cijfer te veel. Zulke fouten zet een ziekenhuis vaak snel recht. Al belandt er soms ook wel een kost bij de patiënt die nooit aangerekend had mogen worden.
Niet elke factuur verbergt zo’n verrassing. De grote meerderheid is correct, benadrukt de dienst Ledenverdediging van CM. Die dienst controleert facturen van leden en legt ze naast de wetgeving. Soms gaat het om een gewone vergissing, zoals een cijfer te veel. Zulke fouten zet een ziekenhuis vaak snel recht. Al belandt er soms ook wel een kost bij de patiënt die nooit aangerekend had mogen worden. Hoe kun je dat zelf vermijden?
Zo lees je je ziekenhuisfactuur
Een ziekenhuisfactuur voor (dag)opname bestaat altijd uit twee delen:
- Het overzicht: Hier staan de kosten die jij moet betalen, verdeeld over maximaal acht rubrieken, zoals verblijfskosten, apotheek, honoraria van artsen en diverse kosten. Alleen de rubrieken die voor jou gelden, staan erop.
- De details: Hier staat elke kost in een van drie kolommen: wat het ziekenfonds betaalt, wat jij zelf betaalt, en de supplementen die het ziekenhuis mag vragen als je voor een eenpersoonskamer koos.
Er is een duidelijke vuistregel voor de eerste controle: kijk naar kosten waarvoor het ziekenfonds niets betaalt en die dus volledig voor jouw rekening komen. Dat is niet altijd fout, maar daar zitten de meeste twijfelgevallen.
Vijf alarmbellen
- Supplementen, terwijl je geen eenpersoonskamer koos
Een ziekenhuis mag alleen kamer- en ereloonsupplementen aanrekenen als je voor een eenpersoonskamer koos. Lag je in een twee- of meerpersoonskamer, dan horen supplementen niet op je factuur. Kijk ook na of je de eenpersoonskamer waarvoor je tekende, echt gekregen hebt. Over die vraag ontstaan soms ook discussies. - Naalden en katheters op je rekening
Medisch materiaal dat bij je behandeling hoort, zoals naalden, katheters en ander verbruiksmateriaal, mag het ziekenhuis jou in principe niet apart aanrekenen. Toch duikt het soms op, onder ‘parafarmaceutische producten’ of ‘niet-vergoedbare prestaties’. Onder ‘parafarmaceutische producten’ horen normaal alleen dingen als verzorgingsproducten of een tandenborstel. Implantaten, zoals een kunstheup of een ooglens, zijn een uitzondering: daarvoor betaal je meestal wel een deel zelf. - Erelonen waarvoor het ziekenfonds niets terugbetaalt
Sommige prestaties van artsen worden niet terugbetaald. Die betaal je volledig zelf, en ze moeten duidelijk omschreven op je factuur staan. Ook daar staan nu en dan onduidelijke aanrekeningen of bedragen die op basis van de regels onterecht aangerekend worden. Wees zeker alert bij hoge bedragen of als niemand je vooraf over die kost heeft ingelicht. - Koelkast, tv en wifi waar je niet om vroeg
Kosten voor comfort, zoals een koelkast, een tv of wifi, mag een ziekenhuis alleen aanrekenen als je vooraf wist wat je kreeg en wat het zou kosten, en als je ook echt kon kiezen. Toch rekenen een aantal ziekenhuizen ze automatisch aan. Per dag gaat het om kleine bedragen, al kan dat oplopen tot acht of tien euro. Wie vijf dagen blijft, zit dan al snel aan 40 euro of meer. Heb je die diensten niet nodig, dan moet je ze kunnen weigeren. Als je dat doet, mag het ziekenhuis er ook niets voor aanrekenen. - Een dure raadpleging voor of na de operatie
Deze kost staat vaak niet op je ziekenhuisfactuur, maar zit vaak inbegrepen in de vergoeding voor de ingreep zelf die de arts ontvangt op basis van de verplichte ziekteverzekering. Moet je in de praktijk van de arts plots 500 of 800 euro betalen voor een voorbereidend gesprek of voor de opvolging na een ingreep, dan kan dat een indicatie zijn dat het bedrag onterecht aangerekend wordt. Volgens de experten van CM is zo’n aanrekening bijna altijd onwettig. - Niet elke verrassing is een fout
Staat er een arts op je factuur die je nooit gezien hebt, dan is dat niet per se fout. Sommige artsen doen hun werk achter de schermen en mogen dat ook aanrekenen. Twijfel je, vraag het dan na bij het ziekenhuis of CM.
Voorkomen is makkelijker dan betwisten
Sla je achterover bij het openen van de factuur, dan is er al iets misgelopen. Bij een geplande opname of behandeling moet het ziekenhuis of de arts je vooraf informeren, ook over de kosten. Dat staat in de wet over de patiëntenrechten. Er kunnen altijd onvoorziene kosten bijkomen, zoals bij onverwachte complicaties of een opnameduur die langer is dan voorzien. Maar een grote schok kan erop wijzen dat je niet goed ingelicht werd. Drie dingen helpen om zulke verrassingen te vermijden:
- Vraag een kostenraming
Bij het ziekenhuis of bij je arts kun je altijd vooraf een schatting van de kosten vragen. Voor veelvoorkomende ingrepen staan zulke ramingen ook dikwijls op de websites van ziekenhuizen. Pin je niet vast op het exacte bedrag, maar de grootorde moet zou wel ongeveer overeen moeten komen met de factuur. - Lees de opnameverklaring rustig thuis
In de opnameverklaring staan onder meer het kamersupplement en het percentage van het ereloonsupplement. Meestal teken je dat document aan het loket, net voor je opname. Als het om een geplande opname gaat, is dat niet het ideale moment. Vraag het op voorhand op en lees het op je gemak thuis al eens door. De tarieven horen ook op de website van het ziekenhuis te staan, al moet je er soms goed naar zoeken. - Leg alles naast je hospitalisatieverzekering
Kijk na of je een aanvullende verzekering hebt en wat die precies dekt. Kies je een eenpersoonskamer met bijvoorbeeld 200 procent ereloonsupplement, terwijl je verzekering maar tot 100 procent terugbetaalt, dan sta je achteraf voor een onaangename verrassing, want het verschil zul je alsnog zelf moeten opleggen. Het ziekenhuis hoort het zo uit te leggen dat iedereen het begrijpt.
Klopt er iets niet? Zo pak je het aan
- Vraag eerst uitleg aan het ziekenhuis
Begrijp je een omschrijving of code niet, dan is de facturatiedienst van het ziekenhuis de eerste stap. Ziekenhuizen staan doorgaans open voor zulke vragen. - Onthoud wat ze je zeggen
Welke reden geeft het ziekenhuis, en hoe legt het de kost uit? Blijf je twijfelen, dan helpt die informatie CM om je vraag verder te onderzoeken. - Je kunt ook naar de ombudsdienst
Elk ziekenhuis heeft er een. Je kunt er terecht als je het ziekenhuis liever niet zelf aanspreekt, of als je het niet eens bent met de uitleg die je kreeg. - Neem contact op met CM
Bel, mail of ga langs in een kantoor. De dienst Ledenverdediging legt je factuur naast de wetgeving. Klopt er iets niet, dan vraagt CM het ziekenhuis of de arts om de factuur te corrigeren. Daarvoor heeft CM wel eerst je toestemming nodig. CM zoekt altijd eerst een oplossing via overleg. In het uiterste geval kan CM een onterechte aanrekening juridisch betwisten.
Al betaald of al getekend?
Twijfel je over een deel van je factuur, laat dat deel dan nakijken voor je het betaalt. Heb je toch al betaald, dan is je geld niet verloren. Wie betaalt, gaat daarmee niet zomaar akkoord met de factuur. Wel wordt het moeilijker om eventueel te veel betaald geld te recupereren.
Ook een handtekening is niet altijd het laatste woord. Soms legt een ziekenhuis een document voor waarin je akkoord gaat met bepaalde kosten. Maar zo’n afspraak kan de wet nooit zomaar opzijzetten. Wat de wet verbiedt, kan ook een ondertekend document niet toelaten. Denk wel goed na over je opnameverklaring: je kamerkeuze leg je er wel degelijk mee vast.
Waarom opletten loont
Ziekenhuizen stellen zelf dat ze het financieel moeilijker hebben. Om hun grote kosten en investeringen te dekken, worden ziekenhuizen creatiever, en dan kijken ze al snel naar de patiënt. Dat gebeurt niet alleen op de factuur. Steeds meer ziekenhuizen trekken ook de prijzen op voor parkeren en voor maaltijden in de cafetaria.
Om hun grote kosten en investeringen te dekken, worden ziekenhuizen creatiever, en dan kijken ze al snel naar de patiënt.
Niet elke onverwachte kost is fout, en niet elke regel is zwart-wit. Maar een kritische blik en vragen stellen bij onduidelijkheden of twijfels, loont zeker voor patiënten. Optreden tegen onterechte kosten komt volgens CM ook de ziekenhuizen en artsen ten goede die wel correct factureren.
