woonzorgcentra, pensioen, ouderen, okra
 
 

Acht op de tien gepensioneerden kunnen met hun wettelijke pensioen de rusthuisfactuur niet betalen, klonk het deze week overal in de media. OKRA maakt zich al lang zorgen dat een grote groep ouderen hun facturen niet kan betalen of zelfs de verhuis naar een woonzorgcentrum uitstellen omwille van financiële redenen. De betaalbaarheid en de kwaliteit van woonzorgcentra is voor ouderen zelfs dé topprioriteit, zo blijkt uiteen recente bevraging van OKRA. Pensioenspecialist Bart Smits en expert mantelzorg Marijn Loozen schreven een opinie.

 26 september 2022

Een grondige pensioenhervorming is noodzakelijk

‘We betalen nu 1850 euro per maand voor het verblijf in het woonzorgcentrum. Hierbij zijn dan nog niet de supplementen zoals een  kappersbezoek, de was, telefoonkosten… inbegrepen. Dit is een grote kloof met het pensioen dat mijn moeder krijgt’, zo vertelt Maria*. En ze staat hier niet alleen in.

Een beter pensioenstelsel is nodig, vindt OKRA. Ten eerste moeten de wettelijke pensioenen hoger. Zo kunnen gepensioneerden genieten van een voldoende hoge levensstandaard waarvoor zij een leven lang gewerkt hebben. Personen die dat niet of niet altijd konden (maar daar een goede reden voor hadden), bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid, kinder- of mantelzorg en onvrijwillige werkloosheid moeten daar bovendien niet voor worden bestraft.

Voor OKRA moeten pensioenen ook automatisch en structureel gekoppeld worden aan de loonevolutie. Het huidige systeem van de jaarlijkse welvaartsenveloppes is onvoldoende om de welvaartsvastheid te houden. Dit overigens voor álle pensioenen, niet enkel de minima: anders dreigt verarming ook voor de middenklasse op latere leeftijd door de inflatie. Denise* getuigt: ‘Tot nu toe kwam mijn moeder toe om de kosten van het woonzorgcentrum te betalen maar door de indexeringen maken we ons zorgen. Moeten wij als kinderen opdraaien voor de kosten als mijn mama de factuur niet meer kan betalen?’ Deze bedenking is één van de vele signalen die OKRA opvangt over moeilijke financiële situaties, zowel van ouderen als hun kinderen.

Tot slot dringen we erop aan om het inkomen van gepensioneerden met weinig eigen bestaansmiddelen, waarbij het pensioen wordt aangevuld met de IGO-uitkering (‘inkomensgarantie voor ouderen’), op te trekken naar de armoedegrens.

In 2021 bedroeg deze grens bijvoorbeeld 1 300 euro netto voor een alleenstaande, maar voor dit kalenderjaar zal het bedrag al veel hoger liggen omwille van de sterk gestegen inflatie. Toch blijft de kloof met rusthuisfacturen groot. Meer nog: ze wordt steeds groter. ‘Door de indexering betalen we nu 7 euro per dag extra meer dan vorig jaar. Dat is 210 euro op een maand of meer dan 2500 euro op jaarbasis.’, getuigt Annick.

Zorgbudgetten als cruciale hefboom 

Naast een degelijk pensioen kijken we vooral naar de zorgbudgetten om de facturen betaalbaar te houden. Er bestaan twee soorten zorgbudgetten die de zorgfacturen kunnen verlichten. Tot op vandaag vangen ze echter onvoldoende de stijgende zorgkosten van ouderen op.

Het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood is het belangrijkste zorgbudget voor bewoners met een laag inkomen. Afhankelijk van de zorgzwaarte varieert deze uitkering van 98 euro tot 656 euro per maand. Wie in een woonzorgcentrum terechtkomt en aan de inkomensvoorwaarden voldoet, moet volgens OKRA automatisch in de hoogste categorie van het zorgbudget terechtkomen. De factuur houdt immers ook geen rekening met die zorgzwaarte.

In de actuele begrotingsbespreking van de Vlaamse regering staat dat op de agenda. Voorlopig hanteert de regering de op één na hoogste categorie wat recht geeft op een maximaal bedrag van 534 euro. In elk geval zou ook dit een bedrag een belangrijke impact hebben op de betaalbaarheid van woonzorgcentra voor personen met een beperkt inkomen. We rekenen erop dat dit kan uitgevoerd worden vanaf 1 januari 2023.

Daarnaast vragen we ook aandacht voor dat andere zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden. Vandaag ontvangen alle bewoners in woonzorgcentra al automatisch dit zorgbudget van 130 euro per maand. Het probleem is dat het bedrag van 130 euro al sinds 2009 niet meer werd aangepast. Mits een correct toegepaste indexering zou dat bedrag nu op bijna 170 euro liggen. Een directe verhoging van dit zorgbudget, met een automatische koppeling aan de index is dan ook nodig.

Daarnaast vragen we ook om bij éénmalige steunmaatregelen de bewoners niet te vergeten. Ouderen in woonzorgcentra vielen zowat als enigen uit de boot vielen bij de federale verwarmingspremie, maar betalen ze wel de gestegen energiekosten via de verhoogde dagprijzen. Vanuit OKRA blijven daarom we ten volle ijveren voor rechten van ouderen. Vandaag meer dan ooit.

Maria* en Denise* zijn fictieve namen, maar gebaseerd op echte getuigenissen.

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

Landen of crashen: 91 procent haalt pensioen niet

Sinds tien jaar zijn oudere mensen weer vaker aan het werk. Maar dat komt met een stevige prijs, want velen onder hen gaan door tot ze uitgeteld...
   02 december 2022

Eén op de zeven vrouwen verliest 440 euro op minimumpensioen

In juli maakte de federale regering bekend om het minimumpensioen te koppelen aan een loopbaan van 20 jaar effectieve tewerkstelling. Uit een...
   15 november 2022

Meeste minimumuitkeringen blijven onder armoedegrens steken

Volgens een nieuwe analyse van de FOD Sociale Zekerheid zitten nog te veel minimumuitkeringen onder de Europese armoedegrens. ‘Het rapport erkent...
   25 oktober 2022

OKRA naar Grondwettelijk Hof voor verwarmingspremie...

Rusthuisbewoners grijpen naast de nieuwe energiepremies. Dat terwijl ook hun rusthuisfactuur het voorbije jaar flink steeg door de energieprijzen....
   23 september 2022