Vuurwerk in Antwerpen
© ID/ Jan Van der Perre

Traditiegetrouw treden er heel wat veranderingen in werking op de eerste dag van het jaar. Wij lijsten hier de belangrijkste nieuwe regels en wijzigingen voor je op.

An-Sofie Bessemans
Dominic Zehnder
 01 januari 2023

Tijdskrediet

Voortaan kan tijdskrediet met motief enkel nog maar door voltijdse werkkrachten. Om toegang tot het stelsel te krijgen moet je voorafgaand minstens 12 maanden voltijds gewerkt hebben. Ook de leeftijdsvoorwaarden voor voltijds tijdskrediet met als motief ‘zorg voor een kind’ wijzigen. Tot nu kon dat tot de achtste verjaardag van het kind, maar deze voorwaarde wordt teruggebracht naar vijf jaar voor voltijds werkenden. De maximale duur wordt ook teruggeschroefd van 51 naar 48 maanden.

Geboorteverlof

Wie vader of meeouder wordt vanaf 1 januari krijgt voortaan 20 dagen geboorteverlof in plaats van 15 dagen. Je kiest zelf of je de dagen aansluitend of één voor één opneemt. Alle werknemers in loondienst hebben recht op het geboorteverlof. Voor de eerste drie dagen ontvang je je regulier loon, de andere 17 dagen worden aan 82 procent van je loon vergoed via je ziekenfonds.

Arbeidsongeschiktheid

Wie arbeidsongeschikt is, krijgt een uitkering gelijk aan 60 procent van zijn brutoloon (begrensd tot maximaal 102,42 euro bruto per dag). Vanaf de derde maand geldt er een minimumbedrag (58,21 euro bruto per dag), los van of er gezinslast is of niet.

Vanaf de vierde maand wordt de gezinslast wel in rekening genomen voor het minimumbedrag. Afhankelijk of je voldoende werkdagen of gelijkgestelde dagen kunt voorleggen, is het minimum tussen de 73,10 en 63,11 euro bruto. De bedragen van 73,10 en 63,11 euro gelden slechts voor de gezinshoofden. 58,21 euro blijft van toepassing voor samenwonenden en alleenstaanden.

Verplichte gemeenschapsdienst

Wie langer dan twee jaar werkloos is, zal verplicht kunnen worden om gemeenschapsdienst uit te voeren. Die verplichte dienst kan maximaal twee dagen per week, ofwel 64 uur per maand opgelegd worden. Daar staat een behoud van de uitkering en een vergoeding van 1,30 euro extra per uur tegenover, zo’n 83 euro per maand. Wie weigert verliest zijn uitkering. 

Pleegouder- en adoptieverlof

Wie pleegouder of adoptieouder wordt, krijgt daar voortaan drie extra weken verlof voor bovenop het bestaande maximum van zes weken. Koppels kiezen onderling hoe ze deze extra weken verdelen. Als een van de ouders zelfstandige is, wordt de regeling voor zelfstandigen gebruikt.

Jobstudenten mogen meer werken

Studenten kunnen vanaf 2023 tot 600 uur draaien als jobstudent in plaats van de 475 uur die tot nu gelden. Maar daarbij is het opletten geblazen, want wie te veel werkt, is niet langer ten laste van de ouders. Dat risico wordt aanzienlijk groter met die extra uren. Ouders krijgen dan de dure rekening gepresenteerd op hun belastingbrief: tot ruim 2 000 euro.

Zorgverlof

Zorgverlof geeft werknemers het recht om maximaal vijf al dan niet opeenvolgende dagen per kalenderjaar afwezig te zijn om een gezinslid of familielid te ondersteunen of zorg te geven omwille van een ernstige medische reden. Doordat je geen aansluitende dagen moet opnemen, kun je dit verlof ook inzetten wanneer je een ouder naar een medisch onderzoek begeleidt of bij een onverwacht incident. Voor de verloning van het zorgverlof geldt de regeling voor het verlof wegens dwingende redenen van het bedrijf of de sector waarin je werkt: het verlof is met andere woorden onbezoldigd, tenzij anders overeengekomen, bijvoorbeeld in onderling akkoord tussen de werkgever en werknemer of via collectieve arbeidsovereenkomst op het niveau van de onderneming of de sector. 

Recht op opleiding

Voortaan heeft elke voltijdse werknemer recht op vier opleidingsdagen per jaar. Dat gaat daarbij om een gemiddelde dat over een tijdspanne van vijf jaar bekeken wordt. Wie deeltijds of geen volledig jaar gewerkt heeft, heeft recht op een pro rata aantal opleidingsdagen. Vanaf 2024 wordt het aantal dagen opgetrokken tot vijf.

Einde begeleidende maatregelen tijdelijke werkloosheid

De begeleidende maatregelen van de coronawerkloosheid, de speciale variant van de tijdelijke werkloosheid, stoppen definitief op 31 december. Vanaf 1 januari moet elke tijdelijk werkloze dus weer in het bezit zijn van een controlekaart. Daarnaast zal ook onder andere de versoepeling van inkomsten uit andere bronnen en uit bijkomstige activiteiten verdwijnen. Gepensioneerden die naast hun pensioen werken, vallen ook terug op het oude systeem, waarbij zij geen aanspraak meer maken op tijdelijke werkloosheid. Wie vanaf 1 januari tijdelijk werkloos wordt, zal via het ACV een verwittigingsmail krijgen dat hij in bezit moet gesteld worden van een controlekaart door de werkgever.

Indexering

Van zo’n 800 000 werknemers van diverse paritaire comités worden op 1 januari eindelijk de lonen geïndexeerd. Daarnaast worden ook de belastingschalen mee-geïndexeerd. Door de zeer hoge inflatie is dat goed nieuws, want volgens berekeningen van hr-dienstverlener SD Worx levert dat gemiddeld zo’n 50 tot 70 euro netto extra op per maand, doordat een groter deel van het loon in de laagste belastingschijf valt.

Terug naar werk

Net als werknemers kunnen zelfstandigen die arbeidsongeschikt worden vanaf 1 januari een beroep doen op het terug-naar werktraject. Dit wil zeggen dat zelfstandigen voortaan ook een vragenlijst over hun gezondheidstoestand krijgen van hun ziekenfonds na 10 weken arbeidsongeschiktheid. Op basis van deze vragenlijst schat de adviserend arts in of een werkhervatting met de nodige ondersteuning mogelijk is. Zo ja, volgt een afspraak met de terug-naar-werkcoördinator om de re-integratie te onderzoeken en voor te bereiden.

Het invullen van de vragenlijst, de eerste afspraak bij de terug-naar-werk coördinator en elke afspraak bij de adviserend arts zijn verplicht. Wie herhaaldelijk geen gehoor geeft aan de uitnodiging en zijn afwezigheid niet kan rechtvaardigen, zal 2,5 procent van zijn uitkering verliezen.

Toegelaten activiteit zelfstandigen

Een zelfstandige kan voortaan zijn werk aangepast hervatten, nog voor de adviserend arts hierover heeft beslist. Opgelet: de zelfstandige moet wel toelating vragen aan de adviserend arts uiterlijk de dag voor de eerste werkdag.

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

Factcheck: Vertraging door bus die niet opdaagt is werktijd

Onvoorziene vertragingen tijdens het pendelen naar het werk mag je als werktijd beschouwen. Een bus, tram of trein die niet of te laat rijdt, valt...
   28 november 2023

5 vakantiedagen meer voor iedereen

De vierdaagse werkweek, waarbij een voltijdse werkweek in vier in plaats van vijf dagen volbracht wordt, bestaat een jaar, maar wordt amper...
   24 november 2023

Worden pakjesbezorgers binnenkort niet langer uitgebuit?

Er is een nieuwe pakjeswet. Die kwam er nadat eind 2021 enkele grove misbruiken in de pakjessector aan het licht kwamen. Een keten van...
   23 november 2023

‘Zet je op vier poten! riep hij me na op weg naar het werk'

Veilig woon-werkverkeer is een gedeelde verantwoordelijkheid van politici, werkgevers en lokale besturen, klinkt het bij de Europese...
   23 november 2023