België is nog steeds een van de meest welvarende plekken terwereld. Toch is ook bij ons derijkdom heel ongelijk verdeeld.17 Belgische miljardairs bezitten samenmeer vermogen dan 31 procent van de Belgen, ofwel 3.639.017 landgenoten. In Brussel groeit intussen een kind op de vier op in armoede.
Achter die koude statistieken schuilen mensenlevens die elke dag getekend worden door tekort. Want armoede is meer dan een tekort aan geld. Het is een voortdurende toestand van onzekerheid. Elk uur van de dag piekeren wordt een permanente mentale ruis. Een gevoel in je lijf dat je ’s nachts wakker houdt en je opnieuw mee opstaat. De zorgen over eten, huur, energie, schulden of schoolkosten maken van elke kleine beslissing een zware worsteling met schuld en schaamtegevoel.
Maandverband of maaltijd?
In 2023 heropende in Anderlecht Sint- Annadorp, een centrum voor mensen in kansarmoede. Vandaag brengt de plek sociale woningen, de grootste voedselbank van Anderlecht, sociale
diensten en verschillende verenigingen samen. Zo is er niet alleen hulp, maar ook ruimte voor rust, ontmoeting en menselijk contact.
Tijdens de renovatiewerken merkte priester Blanpain op dat mensen bij de voedselbank buiten moesten wachten op hun voedselpakket. Soms stonden ze in de regen. Daarom wilde hij een plek waar mensen waardig konden wachten, met een kop koffie en een warme drank.
Wat begon met koffie en een koek, groeide uit tot een ontmoetingsplek. De groep parochiale vrijwilligers breidde zich uit met mensen van verschillende achtergronden en overtuigingen. De gedeelde overtuiging dat menswaardigheid een recht is, brengt hen samen.
Een klein gesprek of even samen in stilte zitten biedt troost, een moment van geborgenheid. In die kleine babbels worden concrete noden zichtbaar: geen toegang tot schoolmateriaal voor de
kinderen of aangepaste winterkledij, geen zomeruitstap of eindejaarcadeau kunnen veroorloven of moeten kiezen tussen maanverband of een maaltijd. Het samen bewust worden van een harde realiteit is de motor voor betekenisvolle, solidaire acties van de vrijwilligers en organisaties.
Sint-Annadorp werkt samen met Bruzelle om menstruatieproducten ter beschikking te stellen. In juli en augustus wordt een daguitstap naar zee georganiseerd. Eind juni wordt schoolmateriaal verdeeld en tegen het einde van het jaar worden cadeautjes ingepakt. Kleine lichtpuntjes van hoop en verbinding.
Een plek van herkenning.
Wat de plek bruisend en boeiend maakt is dat zowel dak- en thuislozen, mensen in (kans-)armoede als gepensioneerde buurtbewoners in eenzaamheid elkaar er vinden. Vrijwilligers uit de parochie en mensen met andere religieuze overtuigingen helpen zij aan zij. Sommigen zijn gepensioneerd, ze waren advocaat, schilder of arbeider. Ze vinden er zingeving door iets voor een ander te
betekenen.
De Italiaanse organisatie INCA CGIL geeft duiding bij sociale rechten in België en Italië aan uitgeweken Italianen. Het Steunpunt Schuldbemiddeling en TRAPES proberen samen met
ervaringsdeskundigen opnieuw perspectief te geven voor mensen met een financiële put. Zij bieden herkenning. Mensen ontmoeten er anderen die hetzelfde hebben meegemaakt en
opnieuw een weg vonden. Dat geeft hoop.
Vanop een administratieve afstand wordt het recht op menswaardigheid wantrouwend gereduceerd tot een reeks attesten en voorwaarden. De gunst voor een voedselpakket is steeds tijdelijk en moet na enkele maanden opnieuw worden aangevraagd bij het OCMW. Sint-Annadorp wil daar iets tegenover zetten: een plek waar mensen niet eerst hun armoede moeten bewijzen om gezien te worden. Waar achter de cijfers opnieuw de mens zichtbaar wordt.
Tekst Tijs De Geyndt
