De geschiedenis herhaal zich: net als vorig jaar liepen de onderhandelingen over de loonnorm en welvaartsenveloppe muurvast binnen de Groep van Tien. In dat overlegorgaan blijkt het water tussen de werknemers- en werkgeversorganisaties te diep. Daardoor komt de overheid nu zelf aan zet om de welvaartsaanpassingen en loonnorm voor de komende twee jaar te bepalen. De regering liet daarbij al weten dat er op basis van de berekeningen van het secretariaat van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven geen marge is voor loonsverhogingen voor werknemers in de privésector en de autonome overheidsbedrijven.
Om de pijn te verzachten, stellen sommige regeringspartijen nu voor om naar analogie van vorig jaar een consumptiecheque toe te laten. Op dit moment is nog niet duidelijk of daarover een akkoord mogelijk wordt binnen de regering en wat dan het concrete voorstel wordt. Minister van Economie en Werk Dermagne (PS) zou eind deze week al met een concreet plan willen komen om aan de regering voor te leggen.
Sectorale akkoorden
Ook vorig jaar werd bepaald dat werknemers in bedrijven die het goed deden tijdens de coronapandemie een consumptiecheque van maximaal 500 euro konden krijgen. Uiteindelijk kreeg ongeveer de helft van de werknemers in de privésector, zo’n 1,5 miljoen mensen, een coronapremie van gemiddeld 280 euro. ‘Dankzij de vele sectorale akkoorden waren dat er meer dan wat de werkgevers vorig jaar in gedachten hadden’, zegt Chris Serroyen van de ACV-studiedienst. ‘Maar daarmee is de onrechtvaardigheid van de strakke loonnorm niet ten gronde opgelost.’
Doekje voor het bloeden
Het ACV blijft daarom hameren op het afschaffen van de loonnormwet uit 1996 die een stokje steekt voor de vrije loononderhandelingen. ‘We willen vrij over de brutolonen kunnen onderhandelen. De cheque die de regering nu opnieuw als oplossing naar voren schuift blijft peanuts, in vergelijking met een loonsverhoging die naam waardig. Natuurlijk zien we ook dat er bedrijven zijn die het in het huidige economische klimaat slechter doen. Daar zijn we uiteraard niet blind voor. Maar voor de bedrijven die ook nu massaal winst binnenrijven is er zeker meer dan voldoende ruimte om een stuk van de koek aan de werknemers te geven.’
Volgens Serroyen zijn er een aantal grote problemen met de cheques. ‘Het is ten eerste niet bruto, dus je bouwt er geen sociale rechten mee op en het brengt niets of minder op voor de sociale zekerheid. Het is ook slechts een eenmalige premie, terwijl de mensen ook recht hebben op een structurele verbeteringen. Bovendien is het geen vrij besteedbaar inkomen. Je kunt wel bij een groot aantal handelaars terecht, maar je kunt er bijvoorbeeld je torenhoge energiefactuur niet mee betalen. Het blijft dus vooral een doekje voor het bloeden.’
