Mensen op een volle NMBS trein
© ID / Joris Herregods

Er zijn nieuwe regels en mogelijkheden voor wie met de fiets, trein of salariswagen naar het werk pendelt. Vorige maand stelde de federale regering het grote mobiliteitspakket uit 2021 nogmaals bij, kort na de vorige aanpassing.

Nils De Neubourg
 20 februari 2024

Midden 2021 pakte de federale regering uit met een groot pakket om onze mobiliteit te vergroenen. Een van de maatregelen: bedrijfswagens met een klassieke verbrandingsmotor zouden mettertijd en in stappen zwaarder belast worden. In ruil werd de elektrische variant net fiscaal interessanter.

Toch was het begin dit jaar politiek plots alle hens aan dek om de belastingverhoging op salariswagens op benzine of diesel in dit verkiezingsjaar van tafel te krijgen. Eind januari kwam er een akkoord uit de bus.

‘De fietsvergoeding is de enige vergoeding voor het woon-werkverkeer waarop we boven een bepaald plafond socialezekerheidsbijdragen moeten betalen.’

Piet Van den Bergh

‘Goed dat een aanhoudende onzekerheid voor werkers met een bedrijfswagen van de baan is’, wikt Bart Vannetelbosch, nationaal secretaris bij het ACV het akkoord.

‘Maar nog belangrijker zijn de nieuwe afspraken over wie met de trein of de fiets naar het werk gaat’, vult ACV-expert Piet Van den Bergh aan. Hij doelt onder meer op de verhoging van het jaarlijks belastingplafond van 3.500 euro voor de fietsvergoeding.

Plafond omhoog

De regering kwam zo deels tegemoet aan de bezwaren van het ACV en andere organisaties over het nog maar in december ingevoerde plafond voor de fietsvergoeding. Van den Bergh: ‘Terecht dat het plafond nu omhoog is gegaan, al blijft de fietsvergoeding wel de enige vergoeding voor het woon-werkverkeer waarop we boven een bepaald plafond socialezekerheidsbijdragen moeten betalen.’

De enkele tienduizenden treinreizigers die nog deels zelf hun abonnement voor het woon-werktraject moeten betalen, komt de regering ook wat tegemoet. Wie momenteel nog bijna de helft van het abonnement uit eigen zak moet betalen, ziet binnenkort misschien die kosten dalen tot minder dan een derde.

‘Ik moest maandelijks 256 euro voor mijn treinabonnement betalen’

Laurent (32) werkte bij zijn vorige werkgever aan het minimumloon en moest daarvan zelf een groot deel van de kosten voor het woonwerkverkeer betalen.
'Ik kreeg slechts 30 procent van mijn treinabonnement terugbetaald, waardoor ik iedere maand 256 euro zelf moest betalen. Dat woog zo zwaar op mijn budget dat ik op zoek ben gegaan naar een andere baan.'

Tenminste als de werkgever bereid is – met steun van de regering – zijn tegemoetkoming voor het treinabonnement te verhogen. ‘Een stap vooruit, maar uiteindelijk zou iedereen kosteloos met de trein naar het werk moeten kunnen pendelen’, oordeelt Vannetelbosch.

Mobiliteitsbudget

Het grote vergroeningspakket uit 2021 introduceerde ook het mobiliteitsbudget. Maar drie jaar na de lancering koos minder dan twee procent van de half miljoen mensen met recht op een bedrijfswagen voor dat mobiliteitsbudget. Daarmee blijft het succes van de maatregel ruim onder de verwachting.

Wellicht heeft de beperkte beschikbaarheid ermee te maken, want nauwelijks één op de 170 ondernemingen in Vlaanderen gaf werknemers de kans om hun bedrijfswagens om te zetten in een mobiliteitsbudget.

Nochtans kan dat budget heel breed ingezet worden, van bijvoorbeeld (elektrische) fietsen en het onderhoud ervan, tot gezinsuitstappen met het openbaar vervoer.

‘De impact van het mobiliteitsbudget op de huishuur of een woonlening moet nog kritisch worden bekeken.'

Piet Van den Bergh

Wie wel de kans kreeg om een salariswagen in te ruilen voor een mobiliteitsbudget, gebruikt het in ruim drie van de vier gevallen om de huishuur of woonlening deels te betalen. Dat leerde Het Nieuwsblad uit cijfers van Mbrella, een platform dat bedrijven en werknemers helpt met de overstap naar een mobiliteitsbudget.

De trend om het budget in te zetten om huisvesting te betalen, gaat volgens Mbrella in een stijgende lijn. Enige voorwaarde om dat te kunnen doen: binnen een straal van tien kilometer van je werk wonen of minstens de helft van je werktijd thuiswerken.

'Geen vraag van het ACV'

Het inbrengen van woonkosten is nooit een vraag geweest van het ACV. ‘De impact van het gebruik van het mobiliteitsbudget voor huishuur of woonlening op de mobiliteit moet nog kritisch worden bekeken’, zegt Van den Bergh. ‘De doelstelling van het mobiliteitsbudget blijft toch vooral het afremmen van niet-duurzame mobiliteit.’

‘Voor heel veel werknemers is de mogelijkheid om hun loon op wielen om te zetten in duurzame mobiliteit, een tegemoetkoming bij de huisvestingskosten of gewoon extra loon zeer aantrekkelijk’, besluit Van den Bergh uit de cijfers. ‘Maar dan moet het natuurlijk wel aangeboden worden.’

Volgens berekeningen van het ACV zou een brede uitrol van het mobiliteitsbudget zelfs tot 100.000 salariswagens van de weg halen. ‘Elke werknemer met een salariswagen moet het recht krijgen om die in te ruilen voor een mobiliteitsbudget’, besluit Vannetelbosch.

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

'Vrouwenrechten zijn niet onwankelbaar'

Als eerste vrouwelijke voorzitter van vakbondscentrale ACV Voeding & Diensten heeft Pia Stalpaert de ‘mannenwereld van de vakbond’ zich...
   19 april 2024

Dienstenchequebedrijf ACC Domestic Services verliest...

Voor het eerst in ons land verliest een grote speler in de dienstenchequesector zijn erkenning. Vanaf 1 mei mag ACC Domestic Services geen...
   19 april 2024

Sociaal overleg: Iedereen gelijk bij maatwerkbedrijf WAAK...

Bij het maatwerkbedrijf WAAK in Kuurne ijverden de afgevaardigden van ACV Bouw – Industrie & Energie (ACVBIE) de afgelopen periodevoor een...
 West-Vlaanderen  15 april 2024
 

Waarom een onderscheid maken?

Sociale verkiezingen 2024 Sinds 1 januari vorig jaar heeft iedereen bij het Genkse chemiebedrijf Envalior, het vroegere DSM, het bediendestatuut....
 Limburg  15 april 2024