Student met kopzorgen in aula
Archiefbeeld. © ID/ Hatim Kaghat

Uit de voorlopige resultaten van een bevraging van Jong ACV bij meer dan 1.000 studenten blijkt dat slechts vier procent een vergoeding voor hun verplaatsingskosten ontvangt van de stageplek, terwijl ongeveer de helft problemen heeft om die kosten te dragen. ‘Stages zijn het Wilde Westen op vlak van regelgeving.’

Dominic Zehnder

Bijna de helft van alle bevraagde studenten die de enquête van Jong ACV invulde gaf aan moeite te hebben om de verplaatsingskosten die bij hun stage komen kijken zelf te betalen. Bovendien zijn de studenten die hun verplaatsingskosten vergoed krijgen of enige andere vorm van vergoeding krijgen de uitzondering, vat Joke Vrijs van Jong ACV de resultaten van de enquête samen.

In Nederland is het intussen wel ingeburgerd om stagiairs een vergoeding te geven voor hun stage. Ook in Duitsland is het sinds begin dit jaar verplicht om mensen die een vrijwillige stage lopen te vergoeden. Voor stages die kaderen in een opleiding, geldt nog geen verplichting, al betalen bijna alle Duitse werkgevers een vergoeding.

'Er bestaat op dit moment geen enkele vorm van regelgeving voor stages in België, ook niet voor de verplaatsingskosten die een verplichte stage met zich meebrengt.'

Joke Vrijs, Jong ACV

‘In België is dat niet het geval,’ merkt Vrijs op. ‘Er bestaat op dit moment geen enkele vorm van regelgeving rond, ook niet voor de verplaatsingskosten die een verplichte stage met zich meebrengt. Bovendien zien studenten zich soms ook geconfronteerd met kosten bovenop de verplaatsing zelf.'

'Zo bereikte ons het verhaal van een student verpleegkunde die zelfs niet op de personeelsparking van het ziekenhuis mocht staan, maar moest uitwijken naar de bezoekersparking waar ze een duur dagtarief moest betalen voor de ganse duur van de stage.’

‘Studentenbaan moeten opzeggen door stage’

Ook student Mario* ziet zijn kosten voor het woon-werkverkeer tijdens zijn stages amper gedekt. ‘In het kader van mijn tweejarige graduaatsopleiding marketing en communicatie zijn een aantal stages van meerdere weken verplicht. Die stages gaan niet altijd door in mijn studentenstad. Op mijn huidige stageplaats in Brussel wordt voor het eerst mijn woon-werkverkeer volledig terugbetaald, maar op eerdere stageplekken was dat niet het geval.’

‘Ik betaal een groot deel van mijn kosten zelf. Bijkomende kosten voor transport bovenop die voor mijn kot, eten, ... kan ik missen als kiespijn. Doordat mijn stages voltijds zijn, kan ik die bovendien onmogelijk met een studentenbaan combineren. ’s Avonds en ’s nachts werken en overdag stage lopen heb ik een tijdje geprobeerd, maar dat is echt niet haalbaar.’

Wetgevend kader nodig

Mario is zeker geen alleenstaand geval, verzekert Vrijs. Daarom eist het ACV dat er dringend werk gemaakt wordt van een algemeen wetgevend kader. ‘Nu zijn er eigenlijk geen regels rond stages, vergoedingen en de stagecontracten. Elke onderwijsinstelling kan nu gewoon haar eigen ding doen. Bovendien ontmoedigen scholen soms het ontvangen van een vergoeding of betaling, vaak is het zelfs volledig verboden. Wie geluk heeft zit op een school met een goede omkadering, maar er zijn ook heel wat die geen stagecontracten of andere omkadering aanbieden.’

Vrijs wijst er ook op dat scholen  ook niet erg happig zijn om eisen te stellen of in te gaan tegen de stage-aanbieders, omdat er een tekort aan stageplaatsen is. ‘Daardoor worden studenten nu vaak aan hun lot overgelaten. Ze kunnen uiteraard bij Jong ACV aankloppen, maar door het ontbreken van een toegespitste wetgeving voor stages kunnen wij ook enkel de bestaande arbeids- en welzijnswetgeving laten toepassen.’

Europees verbod op onbetaalde stages

Op Europees niveau wordt intussen naarstig gewerkt aan een wettelijk kader voor stages. Uit een onderzoek van het Europees Parlement bleek dat de helft van de ongeveer drie miljoen jongeren in de EU die elk jaar een stage volgen in het kader van hun opleiding, daarvoor niet betaald wordt. Meer zelfs, dat niet elke stage kwalitatief is en dat stagiairs vooral als goedkope arbeidskrachten worden ingezet.

Het Europees Parlement riep in juni 2023 de Europese Commissie op om een richtlijn op te stellen die de kwaliteit van stages niet alleen opkrikt, maar ook over de hele EU harmoniseert. Het Parlement eiste daarbij om een verbod in te stellen op onbetaalde stages. De Commissie ziet echter een wettelijke basis om werkgevers te verplichten een stage te vergoeden, en kwam daarom met een wetsvoorstel waarin het verbod op onbetaalde stages in ontbrak. Zij verwijzen verder naar het principe van gelijk loon voor gelijk werk.

‘Met een aanbeveling op LinkedIn betalen studenten hun rekeningen niet.’
Sara Matthieu (Groen)

Europees Parlementslid voor Groen Sara Matthieu, die mee ijvert voor een einde van onbetaalde stages, is niet tevreden met het voorliggende voorstel. ‘Alleen wie voldoende centen heeft, kan nu een stage lopen en ervaring opdoen. Uiteraard moet iedereen daartoe de kans krijgen. Het voorstel van de Europese Commissie riskeert de situatie nog te verergeren omdat mogelijk meer werkgevers zullen overwegen jongeren net niet te vergoeden uit vrees dat ze hen een volwaardig loon moeten betalen.’

‘Het voorstel is niet ernstig, niet sociaal en komt niet tegemoet aan wat het Parlement heeft gevraagd. Met een aanbeveling op LinkedIn betalen studenten hun rekeningen niet. Het is nu aan de Commissie Werk en Sociale Zaken om zich over het wetgevend voorstel te buigen. Dat zal wellicht niet meer voor de verkiezingen gebeuren. De groenen in het Parlement zullen het de tekst die voorligt in de bevoegde Commissie zeker amenderen en de ban op onbetaalde stages opnieuw op tafel leggen. Deze strijd hebben we zeker nog niet verloren.’

Ben je student aan een hogeschool of universiteit en moet je een stage volgen? Vul dan hier de enquête van Jong ACV in.

*Mario is een schuilnaam

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

 

ACV West-Vlaanderen krijgt gelijk in zaak tegen RVA

Eind april gaf de arbeidsrechtbank Marijke Deschutter uit Harelbeke gelijk in een zaak tegen de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). ‘In 2018...
 West-Vlaanderen  15 juli 2024

‘Jobstudenten houden de boel recht’

Steeds meer scholieren en studenten zijn aan het werk, ook tijdens het jaar. Met gevolgen voor hun studie, maar jongeren zien ook premies, een...
   05 juli 2024

Chinese auto’s pak duurder in aanloop naar handelsoorlog?

Wie een elektrische wagen uit China op het oog heeft, betaalt vanaf vandaag mogelijk tot ruim een derde meer. Daarmee wil Europa de eigen...
   04 juli 2024
 

Oekraïense zomerschool in Genk. Derde keer, beste keer!

Voor het derde jaar op rij organiseert het Internationaal Comité een zomerschool voor kinderen die vanwege de oorlog in Oekraïne moesten vluchten en...
 Limburg  03 juli 2024