Met de zogenoemde welvaartsenveloppe stelt de regering een budget ter beschikking om de sociale uitkeringen te verbeteren, bovenop de indexaanpassingen. Om de twee jaar onderhandelen werkgevers- en werknemersorganisaties over de verdeling van die enveloppe.
Werkgevers blijven vasthouden aan de koppeling tussen de welvaartsenveloppe en de loonnorm. Die bepaalt hoeveel de lonen mogen stijgen. Daarom kwam er afgelopen herfst geen nieuw advies. En dus was het aan de regering om te beslissen.
‘Om de werkgeversorganisaties te behagen, maakten de liberalen onmiddellijk de koppeling met de loonnorm. De volledige uitvoering van de welvaartsenveloppe werd daardoor gekoppeld aan een nul-loonnorm, waardoor de brutolonen twee jaar lang niet kunnen stijgen bovenop de index’, legt hoofd van de ACV-studiedienst Chris Serroyen uit. ‘Maar nu blijkt dat voor 40,4 miljoen euro werd geknipt in de welvaartsenveloppe, en in het bijzonder in de verhoging van de minimumuitkeringen van de volledig werklozen. Dat terwijl de meeste werklozen moeten rondkomen met een uitkering die onder de Europese armoedegrens ligt. Het engagement in het regeerakkoord om het budget voor de welvaartsvastheid voor 100 procent te respecteren en om alle minima in de sociale zekerheid op te trekken richting de Europese armoedenorm is kennelijk niet veel waard. Behalve voor de werkloosheidsuitkeringen worden de maatregelen gelukkig wel uitgevoerd zoals aanvankelijk voorzien.’
Belangrijkste verbeteringen
In mei wordt het vakantiegeld van de gepensioneerden en de invaliden verhoogd. De meeste andere verbeteringen worden op 1 juli toegepast, maar ook in de loop van 2024 zullen een aantal uitkeringen omhooggaan. Alle stijgingen komen bovenop toekomstige indexeringen. Wij hebben alle stijgingen hier voor jou opgelijst:
Pensioenen
Er wordt opnieuw een bijkomende stap gezet richting een minimumpensioen van netto 1 500 euro per maand. 1 juli komt er 2 procent bij het minimumpensioen. Dat is bovenop de eerder afgesproken verhoging van 2,65 procent die op 1 januari erbij kwam en ook in januari 2024 erbij zal komen.
Ook het minimumrecht per loopbaanjaar, het plafond van het minimumjaarrecht en het berekeningsplafond voor nieuwe gevallen, zal op 1 januari 2024 met 2 procent stijgen, bovenop de eerder afgesproken verhogingen.
Het vakantiegeld dat in mei op de rekening komt, gaat opnieuw omhoog: met 3,8 procent in mei van dit jaar en bovenop nog eens met 2,55 procent vanaf mei 2024.
Er komt ook een herwaardering van de oudere pensioenen boven het minimum:
- pensioenen ingegaan in 2018 +2 procent op 1 juli
- pensioenen ingegaan in 2019 +2 procent op 1 januari 2024
- pensioenen ingegaan vóór 2008 +1,2 procent op 1 juli
Tijdelijk werklozen
- Minimumuitkering +3,5 procent vanaf 1 juli
- Berekeningsplafond +1,1 procent vanaf 1 juli
Alleenstaande ouders met zorgverlof voor een kind:
- Uitkering voor thematisch verlof +1,2 procent vanaf 1 juli
- Uitkering bij 1/5-tijdskrediet +1,2 procent vanaf 1 juli
Volledig werklozen
De minima en forfaitaire uitkeringen worden 1 juli verhoogd met 1,3 procent, ongeacht de gezinssituatie. De RVA-forfaits voor de jeugd- en seniorvakantie, mantelzorgers en onthaalouders stijgt met 2,4112 procent.
Zowel voor volledig als voor tijdelijk werklozen stijgen de berekeningsplafonds op 1 juli met 1,1 procent, met een uitzondering voor de SWT’ers die er 1 procent bij krijgen. Dat geldt ook voor wie al werkloos was.
De inschakelings- en beschermingsuitkeringen voor schoolverlaters gaan stijgen op 1 juli als volgt:
- gezinshoofden en bevoorrechte samenwonenden +3,5 procent
- alleenstaanden +2,4112 procent
- gewone samenwonenden +2 procent
Zieken en invaliden
De minima verhogen op 1 juli 2023 voor regelmatige werknemers met gezinslast met 2,5 procent en ander werknemers met 2 procent. Die minima gelden vanaf de vierde maand. Sinds begin dit jaar krijgt iedereen vanaf de derde maand het minimum voor een alleenstaande, ongeacht de gezinssituatie. 1 januari 2024 wordt dat verder uitgebreid en zal het onmiddellijk aansluitend aan het gewaarborgd loon bij ziekte uitbetaald worden.
Het vakantiegeld voor de invaliden, de inhaalpremie die telkens in mei wordt betaald, gaat opnieuw omhoog:
- voor personen met gezinslast +80 euro vanaf mei
- voor personen zonder gezinslast +35 euro in mei en +5 euro vanaf mei 2024
De berekeningsplafonds stijgen voor nieuwe gevallen met 1,1 procent vanaf 1 januari 2024.
Voorts worden ook de oudere invaliditeitsuitkeringen boven het minimum geherwaardeerd:
- uitkeringen die in 2018 zijn ingegaan +2 procent op 1 juli
- uitkeringen die in 2019 zijn ingegaan +2 procent op 1 januari 2024
- uitkeringen die vóór 2008 zijn ingegaan +0,95 procent op 1 juli
- invaliditeitspensioen voor mijnwerkers +2,5 procent op 1 juli
Arbeidsongevallen en beroepsziekten
Voor beide takken zijn gelijkaardige verbeteringen voorzien:
- minima en forfaits +2% vanaf 1 juli 2023;
- berekeningsplafonds voor nieuwe gevallen +1,1% vanaf 1 januari 2024;
- herwaardering oudere uitkeringen boven het minimum: zelfde scenario als voor invaliden
- de sociale bijdrage voor wie een uitkering cumuleert met pensioen wordt vanaf 1 juli verder verlaagd van 4,45 procent tot 3,35 procent
Gerechtigden op sociale bijstand
- Leefloon +2 procent vanaf 1 juli
- Inkomenswaarborg bejaarden (IGO) +2 procent vanaf 1 juli
- Inkomensvervangende tegemoetkoming voor personen met handicap (IVT) +2,2 procent vanaf 1 juli
De bijstandsuitkeringen voor mensen in armoede stegen op 1 januari reeds met 2,6875 procent. Eenzelfde verhoging is voorzien voor 1 januari 2024.