Qatar, WK
 
 

Het lichaam van de 33-jarige Mohammed Russel Parvez werd enkele dagen voor Kerstmis in 2020 gevonden in een vuilniscontainer. De Bengalese man werkte in de bouw, en viel van een tien verdiepingen hoog gebouw. Zijn moeder kreeg een financiële compensatie van de bouwfirma. Maar geen geld in de wereld kan een mensenleven vervangen, zegt ze.

An-Sofie Bessemans
Jelle De Bock
 22 november 2022

Na een verplicht medisch examen kreeg Phurparani Tamang haar werkvisum. ‘In Qatar vond ze een baan als schoonmaker, waar ze blij mee was omdat ze niet buiten in de zon hoefde te werken’, vertelt haar moeder. ‘Op een dag werd ze naar het ziekenhuis gebracht. Ze vertelde ons dat er geen reden tot bezorgdheid was. Maar een paar dagen later bleek ze overleden.’ Haar lichaam arriveerde vier dagen later op de luchthaven vanKathmandu. ‘Onze dochter die vol leven vertrok om haar familie te steunen, kwam dood terug.’

In Qatar zijn er ontegensprekelijk problemen met werknemersrechten, zo spreekt uit bovenstaande getuigenissen die het onderzoeksjournalistenplatform Blankspot verzamelde voor hun campagne Cards of Qatar. Ook ngo WSM tekende bij onder meer Nepalese bouwvakkers en Indisch huispersoneel op dat het afgesproken loon niet of niet op tijd betaald werd, dat werkgevers paspoorten van werknemers afnamen, dat een rechtszaak aanspannen onbegonnen werk was. Praktijken die wel vaker voorkomen in landen die ook bekendstaan om corruptie en schendingen van mensenrechten.

‘Wegblijven uit Qatar is geen optie. Beter is het om de wereld wakker te schudden.’

Jeroen Roskams

Sinds de aankondiging in 2010 dat de Wereldbeker 2022 in Qatar zou plaatsvinden, hebben vakbonden, het Internationaal Vakverbond en andere middenveld-organisaties sterke druk gezet. ‘Wegblijven uit Qatar is geen oplossing. Veel beter is het om de wereld wakker te schudden enmet man en macht werk te maken van waardig werk’, zegt Jeroen Roskams van WSM. ‘ACV bouw -industrie & energie was bij de start van de opbouw van de voetbalstadions op het terrein aanwezig met een samenwerkingsproject met de Nepalese vakbond CUPPEC. Door samenwerking met andere ngo's en mediabelangstelling werd de Qatarese overheid aangezet tot afschaffing van de slavernijwet, invoering minimumlonen en oprichting van een centrum voor informatie en bijstand voor arbeidsmigranten’, vertelt Patrick Vandenberghe, voorzitter ACVBIE.

Ook een onderzoeksmissie van de Internationale Arbeidsorganisatie, waar ACV-erevoorzitter Luc Cortebeeck aan deelnam, wierp vruchten af. Na jarenlange onderhandeling is er toch enige beweging, bevestigt Smritee Lama, secretaris bij de vakbond GEFONT uit Nepal, die veel jonge mensen naar de Golfstaten ziet vertrekken. ‘Sinds kort heeft Qatar een arbeidsrechtbank, minimumlonen, en nieuwe wetgeving rond onder meer veiligheid en gezondheid op het werk en werknemersinspraak. Maar er is nog een lange weg te gaan’, aldus Lama: ‘Toepassing in de praktijk en handhaving moeten beter,en nog al te vaak kennen mensen hun rechten niet.’

Zullen de sociale verbeteringen na de Wereldbeker in Qatar aanblijven en ook andere landen inspireren? ‘Landen als Qatar willen heel graag de plek zijn waar internationale evenementen plaatsvinden’, zegt Cortebeeck. ‘Daar moeten we gebruik van maken. Het kan een hefboom zijn om de problemen zichtbaar te maken en aan te pakken. De internationale verontwaardiging helpt bijvoorbeeld om bouwbedrijven, die een belangrijke rol spelen, de regels te doen respecteren. Het steunt de dynamiek van vakbondswerk nationaal en internationaal ten aanzien van grote bouwgroepen, die de regels moeten toepassen.’ Uiteraard is er nog veel werk voor de boeg. Maar zonder actie zou moderne slavernij alleen maar toenemen’, meent Cortebeeck. ‘De golf aan verontwaardiging helpt om de druk op te voeren zodat internationale instanties zoals de Mensenrechtenraad en de Internationale Arbeidsorganisatie van de Verenigde Naties verder aan de weg kunnen timmeren.’

‘In de toekomst moeten arbeidsomstandigheden mee bepalend zijn voor de gunning van een toernooi’, vindt Patrick Vandenberghe. ‘Qatarese drama's moeten vermeden worden. Anderzijds is dit toernooi wel een hefboom geweest voor verandering. Die verbeteringen moeten worden aangemoedigd en uitgebreid naar andere landen waar men het niet nauw neemt met arbeidsrechten.’

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

‘Kleinere leefgroepen niet overal haalbaar op dit moment’

Woonzorgcentra met kleinere leefgroepen en vaste zorgteams doorstonden de coronapandemie het beste, blijkt uit nieuw onderzoek. ‘Helaas is dat...
   02 december 2022

'Onbetaald huishoudwerk is wél schaars'

Met Het is hier geen hotel! schreven Riet Ory en Eva Brumagne van vrouwenorganisatie Femma Wereldvrouwen een praktische gids om de kloof tussen...
   01 december 2022

Qatar: voetbal boven mensenlevens

In deze videoreeks schijnen wij ons licht op Qatar. Het land organiseert het WK voetbel 2022 maar heeft een slechte reputatie inzake mensen- en...
   25 november 2022

Miljoenen winst en subsidies, toch knipt Axa in indexering

Verzekeraar Axa weigert binnenkort om nog alle lonen volledig te indexeren. Of dat juridisch ook kan, is nog niet zeker. Maar daarnaast rijst de...
   22 november 2022