‘Als kind heb ik zelf ervaren wat een hechte gemeenschap kan betekenen. Voetballen op het plein, jeugdwerk, mensen die elkaar kennen en helpen: dat lijkt vanzelfsprekend, maar het is van onschatbare waarde. Ik geloof heel sterk in de kracht van mensen die elkaar vooruithelpen.’
Volgens hem zijn veel traditionele ontmoetingsplaatsen verdwenen. ‘Vroeger had elke wijk wel een parochiezaal, een volkshuis of een plek waar mensen spontaan samenkwamen. Vandaag zijn zulke ruimtes minder aanwezig. Tegelijk zien we dat de nood aan ontmoeting niet verdwenen is. Integendeel. Mensen hebben nood aan plekken waar ze elkaar kunnen ontmoeten, iets kunnen bijleren of gewoon even binnenlopen voor een gesprek.’ Dat kan gaan van een taalcafé tot een huiswerkklas, van een fietsatelier tot samen koken of tuinieren. ‘Het zijn vaak eenvoudige initiatieven, maar ze maken een groot verschil. Ze zorgen ervoor dat mensen zich thuis voelen in hun buurt.’
Ruimte delen als antwoord op schaarste
In een stad als Antwerpen is ruimte schaars. Iedereen zoekt plaats om te wonen, te ondernemen, te leren of te ontspannen. Toch mag volgens Bachar één functie niet vergeten worden: ruimte om gemeenschap te vormen. ‘De vierkante meters in onze stad zijn gegeerd. Net daarom moeten we slim omgaan met de ruimte die we hebben. We stimuleren organisaties om ruimtes te delen. Zo maken we meer mogelijk met dezelfde infrastructuur.’
Dat heeft volgens hem meerdere voordelen. Verenigingen besparen kosten, maar leren ook van elkaar. ‘Wanneer organisaties een gebouw delen, ontstaan er vaak onverwachte samenwerkingen. Mensen ontmoeten elkaar, wisselen ideeën uit en bouwen nieuwe netwerken op.’ De stad ondersteunt die visie actief. Zo worden verenigingen aangemoedigd om lokalen open te stellen voor andere organisaties en buurtbewoners. Daarnaast investeert Antwerpen in buurtsecretariaten, gedeelde werk- en ontmoetingsplaatsen voor verenigingen. ‘Vandaag hebben we er tien. Het is mijn ambitie om daar tijdens deze legislatuur nog vier bij te creëren.’ Ook het openstellen van buitenruimtes krijgt aandacht. ‘Via subsidies ondersteunen we jeugd- en gemeenschapsvoorzieningen die hun terrein ontharden en toegankelijk maken voor de buurt. Zo ontstaan nieuwe buurtoases waar ontmoeting centraal staat.’
Ontmoeting als antwoord op eenzaamheid
Voor Bachar gaat buurtversterking niet alleen over gebouwen, maar vooral over mensen.
‘Eenzaamheid is een van de grote uitdagingen van onze tijd. Veel mensen missen een netwerk of voelen zich onvoldoende verbonden met hun omgeving. Een buurtplek kan daar een antwoord op bieden. Niet door grote woorden, maar door kleine ontmoetingen.’ Een kop koffie, een gezamenlijk project of een activiteit in de buurt kan volgens hem het verschil maken. ‘Mensen leren elkaar kennen, krijgen meer begrip voor elkaar en voelen zich medeverantwoordelijk voor hun wijk.’
Die sociale cohesie krijgt ook concreet vorm wanneer verschillende organisaties dezelfde locatie gebruiken. Op Linkeroever bijvoorbeeld zullen een buurtwerking voor volwassenen en een professionele jeugdwerking een locatie delen. ‘Dat creëert kansen voor ontmoeting tussen generaties die elkaar anders nauwelijks zouden tegenkomen.’
Waarom Antwerpen kiest voor Vast-Goed
Binnen die visie ziet Bachar een bijzondere rol weggelegd voor de locaties van Vast-Goed, het initiatief van beweging.net. ‘Wat mij aanspreekt in het model van Vast-Goed is dat het niet vertrekt vanuit gebouwen, maar vanuit mensen. Met een gerichte professionele ondersteuning slagen ze erin om mensen en organisaties samen verantwoordelijkheid te laten opnemen voor een plek. Daardoor ontstaat eigenaarschap en betrokkenheid.’
Volgens hem bewijzen de bestaande Vast-Goed locaties al hun waarde. ‘Je ziet dat gebouwen opnieuw gaan leven. Verenigingen versterken elkaar, activiteiten groeien organisch en buurtbewoners vinden een warme plek waar ze terechtkunnen.’
Dat verklaart ook waarom de stad blijft investeren in buurtversterkende initiatieven. ‘Zelfs in budgettair moeilijke tijden hebben we ervoor gekozen extra middelen vrij te maken. We geloven dat investeren in verbonden buurten zich terugbetaalt. Niet alleen sociaal, maar ook maatschappelijk en economisch.’
De ambitie reikt verder dan vandaag. In verschillende Antwerpse wijken wordt onderzocht waar nieuwe buurtplekken kunnen ontstaan en worden ook bijkomende Vast-Goed locaties opgestart. ‘Mensen hebben behoefte aan een derde plek naast hun woning en hun werk’, besluit Bachar. ‘Een plek waar je anderen ontmoet, waar je jezelf kunt ontplooien en waar je deel uitmaakt van een gemeenschap. Voor sommige mensen wordt dat zelfs de belangrijkste plek van allemaal. En dat willen wij als stad ook de komende jaren blijven ondersteunen.’
Meer info over Vast-Goed: www.vast-goed.net
