Voor wie het diploma secundair onderwijs graag deels in de praktijk haalt, biedt het duaal leren sinds 2019 een oplossing. Daarbij worden lessen op de schoolbank gecombineerd met de ervaring van een werkvloer. Tot nu was die combinatie van theorie en praktijk alleen mogelijk in het secundair onderwijs. Vanaf dit schooljaar is duaal leren ook mogelijk in het volwassenonderwijs. Daar leidt het tot een beroepskwalificatie of is het een aanzet tot een diploma secundair onderwijs.
‘Duaal leren in het volwassenonderwijs is een nieuwe springplank richting een nieuwe baan of kwalificatie, legt ACV-onderwijsexpert Sam Coomans uit. ‘Door de combinatie van leren en werken kan het misschien mensen aanspreken die voordien niet dachten aan het volgen van een opleiding.
Dat kan gaan van mensen die wegens allerlei redenen met het secundair onderwijs zijn gestopt zonder een kwalificatie te halen, tot werkzoekenden, mensen die een tijd niet hebben gewerkt, of mensen die al een lange tijd werken en interesse hebben in een opleiding met praktisch gedeelte, bijvoorbeeld om zich op te werken of te heroriënteren.
Vergoeding voor iedereen
Er zijn wel enkele verschillen met het duaal leren in het secundair onderwijs. Coomans: ‘Wie duaal leren volgt in het volwassenenonderwijs krijgt een vergoeding, ook als je minder dan 20 uur op de werkvloer doorbrengt. Het is ook de bedoeling om meer in te zetten op een flexibele en persoonlijke aanpak’, zegt de onderwijsexpert. ‘Opleidingstrajecten kunnen op maat van de individuele cursist uitgetekend worden, op basis van beschikbaarheid, profiel, interesses en te verwerven competenties.’ En wie al aan de slag was voor de opleiding, kan in sommige gevallen het praktijkgedeelte op de vertrouwde werkvloer voltooien. Dan is er wel geen vergoeding voorzien aangezien de cursisten al een loon ontvangen.
Een traject met duaal leren leidt naar een beroepskwalificatie. Dat betekent dat de cursist alle kennis krijgt om een specifiek beroep uit te oefenen. Het is nog geen diploma, maar met een beroepskwalificatie kun je een aanvullende algemene vorming volgen om een diploma secundair onderwijs te behalen. Interessant dus voor wie ooit de schoolbanken verliet zonder dat diploma.
Tegen elkaar uitgespeeld
‘Nu duaal leren naar het volwassenonderwijs wordt uitgebreid moeten we er ons wel voor hoeden dat groepen tegen elkaar uitgespeeld zouden worden’, meent Coomans. ‘Ondernemingen zouden bijvoorbeeld vooral achttienplussers kunnen kiezen vanuit het idee dat die matuurder of productiever zouden zijn. Maar iedereen heeft natuurlijk recht op een kwalitatieve stageplek.’ Belangrijk is dus dat er een voldoende ruim netwerk van werkplekken beschikbaar is bij werkgevers. Mogelijk zal ook de krapte op de arbeidsmarkt de interesse van werkgevers om plekken aan te bieden, verder doen toenemen. ‘Op dit moment is duaal leren nog een beetje een nobele onbekende in het secundair onderwijs. De pandemie zat daar zeker voor iets tussen. Met het aanbod te verruimen naar het volwassenenonderwijs, hopen we alvast dat het succes van deze leervorm snel mag toenemen, want daar heeft de opleidingsvorm alle potentieel toe.’
