Grootmoeder speelt met kleinkinderen in tuin
Archiefbeeld van grootmoeder die op kleinkinderen past. © ID/ Katrijn Van Giel
 Dossier: Kinderopvang

Uit een nieuwe studie die Vlaams minister van Werk Jo Brouns (CD&V) en minister van Welzijn en Gezin Hilde Crevits (CD&V) bestelden bij het hoger insitituut voor arbeid (HIVA) aan de KU Leuven blijkt dat meer mensen willen werken, maar door gebrek aan kinderopvang niet aan de slag kunnen. ‘We moeten dringend meer investeren in kinderopvang én eindeloopbaanregelingen als we een werkzaamheidsgraad van 80 procent willen halen.’

Dominic Zehnder

De problemen rond de kinderopvang beheersen het publiek debat al maanden. Om de impact van kinderopvang op tewerkstelling in kaart te brengen, hebben Vlaams ministers Jo Brouns en Hilde Crevits een grondige doorlichting van de situatie aangevraagd. Uit de resultaten van de HIVA-studie blijkt dat zowel betaalbaarheid als toegankelijkheid een probleem zijn voor mensen die vandaag nog geen gebruikmaken van de georganiseerde formele kinderopvang. 22 procent van hen zou bij een groter en betaalbaarder aanbod hun kinderen naar de opvang sturen.

Opvallend is dat vooral dat hoger opgeleide tweeverdieners niet alleen van de georganiseerde kinderopvang, maar dat zij ook opmerkelijk vaker gebruikmaken van de informele opvang door familie of kennissen. ‘Dat is een substantiële groep aan werkenden, waarbij in 97 procent van de gevallen de grootouders worden ingeschakeld. Zij spelen dus een ontzettend belangrijke rol in de kinderopvang, maar lijken keer op keer vergeten te worden in het debat daarrond’, stelt Maarten Gerard, sociaaleconomisch adviseur bij het ACV.

Eindeloopbaanregelingen als sleutel

‘Je ziet dat grootouders die nog aan de slag zijn vaak minder beginnen te werken of in sommige gevallen zelfs definitief stoppen om voor de kleinkinderen te kunnen zorgen. Daarom is het belangrijk dat het beleid beter focust op eindeloopbaanregelingen die rekening houden met die realiteit’, zegt Gerard. ‘Als je de mogelijkheden voor landingsbanen (waarbij je deeltijds gaat werken met behoud van loon, red.) en andere eindeloopbaanstelsel, dan knibbel je automatisch ook aan de kinderopvang. En dat terwijl de sector nu al overbevraagd is.’

Volgens Gerard toont dat eveneens de eenzijdige visie op het tewerkstellingsdebat aan. ‘Er wordt enkel gefocust op hoeveel mensen aan het werk zijn en hoe je ze aan het werk houdt. Maar er wordt nooit naar de sociale gevolgen of zelfs perverse effecten gekeken. Wie voor kinderen moet zorgen of mantelzorger is, vervult een belangrijke maatschappelijke taak die door aanhoudende besparingen niet meer voldoende wordt aangeboden vanuit de overheid. Als je geen oog hebt voor die informele opvang en zorgtaken en de mogelijkheid daartoe inperkt, stort het systeem op termijn in.’

Tewerkstellingsgraad

Volgens Gerard is het dan ook duidelijk dat als we de vooropgestelde werkzaamheidsgraad van 80 procent ooit willen halen, dat investeren in kinderopvang én eindeloopbaanregelingen prioritair moeten zijn. ‘Want als je ervoor zorgt dat de grootouders langer en meer moeten werken, dan zal dat in het huidige systeem automatisch ten koste gaan van de jongere ouders die dan noodgedwongen thuis moeten blijven om voor de kroost te zorgen.’

Ook Matthias Somers van denktank Minerva stipte onlangs in Visie reeds meer investeren in kinderopvang aan als een van de oplossingen voor een hogere tewerkstellingsgraad. ‘Het ligt voor de hand om te focussen op de groepen die momenteel minder aan het werk zijn, zoals kortgeschoolden. Daarvan is net de helft aan de slag. Ter vergelijking: onder hooggeschoolden is dat negen op de tien. Alleen komen kortgeschoolden vaak terecht in banen met onregelmatige uren. Daar is bijvoorbeeld onze kinderopvang niet op voorzien.’

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

Hedendaagse slavernij, de Europese Unie aan zet

Nieuwe vormen van slavernij – gedwongen tewerkstelling, of andere vormen van onvrijheid – duiken ook op in de Europese Unie en in België. De...
   23 februari 2024

Opnieuw werken na burn-out: ‘Niet meer hoe meer, hoe liever’

De cijfers van het Riziv liegen er niet om: een op de vijf werknemers staat op de rand van een burn-out. Kim Algoet (42) maakte het al mee en weet...
 Vlaams-Brabant en Brussel  21 februari 2024

Film over dementie 'Human forever' laat niemand onberoerd

Gisteravond ging de documentaire 'Human Forever’ in Belgische première in de Koningin Elisabethzaal. Zorgvernieuwer Teun Toebes, 24 en kerngezond,...
   20 februari 2024

Nieuwe regels voor wie met fiets, trein of auto pendelt

Er zijn nieuwe regels en mogelijkheden voor wie met de fiets, trein of salariswagen naar het werk pendelt. Vorige maand stelde de federale regering...
   20 februari 2024