man in zwembroek neemt douche voor villa in Knokke
© ID / Filip Claus
 Dossier: Verkiezingen 2024

Belast de rijken! Heel wat politieke partijen zien heil in een vermogensbelasting en 71 procent van de Vlamingen vindt het volgens de bevraging van Ivox in opdracht van Visie zelfs een topprioriteit. Volgens een nieuwe studie van de UCLouvain zou een vermogensbelasting tussen 9 en 13 miljard euro kunnen opleveren.

Djorven Ariën

In februari 2024 voerde het Federaal Planbureau dezelfde oefening uit, met een aanzienlijk lager resultaat: zo’n 4,7 miljard euro. Dat verschil is volgens UCL-onderzoeker Martial Toniotti te wijten aan twee factoren. ‘Het Planbureau baseert zich enkel op een enquête waarbij vermogen werd aangegeven in 2017, maar sindsdien zijn de vermogens aanzienlijk gestegen. Bovendien hebben mensen de neiging om hun rijkdom te onderschatten. Die onderschatting is bijzonder groot, blijkt uit nieuwe gegevens van de Europese Centrale Bank over het vermogen van Belgische huishoudens, waarop we onze berekening baseerden.’

Voorzichtige schatting

Om in te schatten wat een vermogensbelasting zou opleveren, kozen de onderzoekers net als het planbureau voor de ‘1-2-3’-methode. Vanaf 1 miljoen euro wordt vermogen aan 1% belast, vanaf 2 miljoen aan 2% en vanaf 3 miljoen aan 3%. Roerende en onroerende goederen worden in rekening genomen, met uitzondering van de gezinswoning die kan vrijgesteld worden tot een maximum van 1 miljoen euro.

Toniotti is van mening dat de opbrengst tussen 9 en 13 miljard euro zelfs nog een voorzichtige schatting is, de gezinswoningen in acht genomen. ‘Het overgrote deel van deze inkomsten zou bovendien afkomstig zijn van de 1 procent rijkste huishoudens, die bijna een derde van al het totale vermogen in ons land bezitten.’

'Uiteindelijk is rijkdom belasten technisch mogelijk, haalbaar en economisch efficiënt. Het al dan niet doen is een politieke keuze.'

Moedigt investeren net aan

Recent verwees het Planbureau naar moeilijkheden om een vermogensbelasting in de praktijk om te zetten en negatieve gevolgen voor de economie. Volgens critici zou een vermogensbelasting een kapitaalvlucht stimuleren, investeringen remmen en vooral de middenklasse raken. Stellen dat een vermogensbelasting moeilijk te realiseren is, is volgens onderzoeker Toniotti onjuist. ’Het leeuwendeel van de gegevens over onroerende goederen en bankgegevens zijn al bekend bij de overheid en Nationale Bank, dus het is niet zo moeilijk als wordt beweerd.’

‘Negatieve economische effecten zijn ook niet bewezen. Het risico op kapitaalvlucht en belastingontduiking is sterk overroepen en daarmee werd in mijn berekening en die van het planbureau al rekening gehouden. Uit verschillende studies blijkt dat de verliezen ten gevolge daarvan verwaarloosbaar klein zijn in verhouding tot de potentiële inkomsten. Een vermogensbelasting heeft net als effect dat de belastingdruk naar renteniers of ondernemers die niet herinvesteren verschuift. Door ‘slapend’ vermogen duurder te maken vergroot de prikkel om kapitaal te investeren. Investeren wordt dus niet ontmoedigd, maar net aangemoedigd. Uiteindelijk is rijkdom belasten technisch mogelijk, haalbaar en economisch efficiënt. Het al dan niet doen is een politieke keuze, waar vanuit de bevolking veel draagvlak voor is.’

Visie Nieuwsbrief inschrijven

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief!

Aanbevolen

 

Neem je plek in

In 2024 gaat de helft van de wereldbevolking naar de stembus. Het gevoel van ongenoegen, of, erger nog, het complete gebrek aan interesse waarmee...
   20 juni 2024

Lessen uit een verkiezingsdag

De Belgen hebben gestemd. Afgelopen 9 juni waren er regionale, federale en Europese verkiezingen. De kans is groot dat u en ik beiden in het...
   14 juni 2024

Tienduizenden patiënten vanaf juli zonder nodige medicatie

Het Deense farmabedrijf Lundbeck haalt onverwacht twee essentiële geneesmiddelen van de Belgische markt. Daardoor dreigen tienduizenden patiënten...
   12 juni 2024

De stem van tachtigplussers

Op 9 juni brengen ook 650.000 tachtigplussers hun stem uit. Leefbare pensioenen en een comfortabele oude dag, hoe denken ouderen daar zelf over?
   07 juni 2024